Amsterdam gewaarschuwd voor belager Joods restaurant

Radicalisering Van de man die een Joods restaurant aanviel, was al eerder bekend dat hij radicaliseerde. De gemeente schatte het anders in.

Ruit van het belaagde Joodse restaurant in Amsterdam.Foto Evert Elzinga/ANP

De gemeente Amsterdam is enkele weken voordat een 29-jarige Syrisch-Palestijnse man een Joods restaurant aanviel, gewaarschuwd dat de man radicaliseerde. De gemeente liet echter na de man op te nemen in haar aanpak voor geradicaliseerde moslims, maar wees hem door naar de geestelijke gezondheidszorg. Nadat de Syriër eind vorig jaar met een knuppel de ruiten insloeg van het restaurant, werd hij alsnog ondergebracht in de radicaliseringsaanpak.

Advocaat Willem van Vliet van deze Saleh A. bevestigt dat zijn cliënt, die in afwachting van zijn proces nog altijd in Amsterdam woont, nu is opgenomen in de radicaliseringsaanpak. Hij weet ook van de eerste melding over signalen van radicalisering.

Bronnen van NRC zeggen dat de gemeente destijds „een verkeerde inschatting” heeft gemaakt. Een woordvoerder van waarnemend burgemeester Van Aartsen kan dat niet bevestigen: „Wij doen geen mededelingen over meldingen die worden gedaan bij het Meld- en adviespunt Radicalisering. Dat is vertrouwelijke informatie. Maar elke melding wordt serieus gewogen met de informatie die wij op dat moment hebben.” Of de melding is doorgegeven aan de politie, is niet bekend. Volgens de woordvoerder wordt „alle relevante informatie die binnenkomt direct gedeeld met politie en justitie”.

De zaak ligt gevoelig omdat autoriteiten het verwijt vanuit de Joodse gemeenschap kregen niet hard genoeg te hebben opgetreden. De Syriër wordt vervolgd voor vernieling en diefstal, terwijl zijn daad volgens de advocaat van de restauranteigenaar politiek-ideologisch gemotiveerd is. Het gerechtshof oordeelde in april dat justitie niet een „terroristisch oogmerk” bij de vervolging hoefde aan te voeren.

Voordat het incident van 7 december plaatsvond, waarschuwde een ambtenaar van de dienst werk, participatie en inkomen, die onder meer over bijstandsuitkeringen gaat, voor radicalisering van de Syriër. Maar het gemeentelijk meldpunt vond de man eerder ‘verward’ dan ‘radicaal’, en liet de zaak over aan de geestelijke gezondheidszorg. Dat Saleh A. nu toch is opgenomen in de aanpak, betekent dat de gemeente hem inmiddels beschouwt als een geradicaliseerd persoon die een risico vormt voor de veiligheid.

Dat de melding aanvankelijk anders werd ingeschat, zou volgens bronnen mede te maken hebben met het feit dat de afdeling radicalisering en polarisatie van de gemeente Amsterdam op dat moment in duigen lag: een programmamanager was met strafontslag gestuurd, meerdere medewerkers waren weggelopen of -gestuurd.

Lees ook dit achtergrondartikel: In de war of een terrorist?

Het voorval laat zien hoe gemeente- en politiediensten worstelen met het duiden van gewelddadige uitingen. Een man die dit weekend in Den Haag drie mensen neerstak, wordt door de politie „verward” genoemd, terwijl nog onderzocht wordt of terroristische motieven een rol hebben gespeeld bij zijn daad.

    • Andreas Kouwenhoven
    • Bas Blokker