RIVM stapt uit tabakscommissies

Volgens het RIVM had de tabaksindustrie te veel invloed in de commissies. Ook de NVWA stapt op.

Foto Koen van Weel/ANP

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) stappen per direct uit twee commissies die onder meer internationaal adviseren over het meten van teer en nicotine in tabak. Volgens het RIVM heeft de tabaksindustrie te veel invloed in deze commissies, zo laat het instituut maandagochtend weten.

De organisaties stappen uit de commissies Tabak en tabaksproducten en de commissie Elektronische sigaretten en E-liquids, vertelt Reinskje Talhout, tabaksexpert bij het RIVM. Deze commissies vertegenwoordigen Nederland bij het opstellen van internationale ISO-normen en zijn onderdeel van het Nederlandse Normalisatieinstituut, NEN. Het RIVM blijft de ISO-methoden gebruiken om te controleren of de tabaksproducten aan de wettelijke eisen voldoen. Het NEN spreekt van een “zorgelijke ontwikkeling”, omdat zoveel mogelijk belangen in de commissie vertegenwoordigd moeten zijn.

Van de tien leden in deze commissies die zich bezig houden met tabak en e-sigaretten kwamen er circa acht uit de tabaksindustrie, zegt het RIVM. “Die scheve verhouding is door de jaren heen steeds meer gaan knellen.” De NVWA zat ook in de commissies en stapt om dezelfde redenen op, zo liet de autoriteit maandagochtend weten. Het voortbestaan van de commissie wordt met spoed besproken, laat NEN weten.

‘Optelsom’

Het RIVM besloot om te stoppen omdat er inmiddels andere manieren zijn om de hoeveelheid schadelijke stoffen in tabaksproducten te meten. Deze methoden zijn onafhankelijk van de tabaksindustrie ontwikkeld door de World Health Organization, WHO. Het RIVM wijst tevens op een kaderverdrag van de WHO: die zei dat de belangen van de tabaksindustrie niet verenigbaar zijn met de volksgezondheid.

“Het is al met al een optelsom”, zegt Annemiek van Bolhuis, directeur Volksgezondheid en Zorg bij het instituut.

“We hebben geprobeerd om als lid in de commissies de volksgezondheid te dienen, maar de dominantie van de industrie was daarvoor te groot.”

Volgens Talhout worden door de huidige meetmethode de risico’s van het roken voor de volksgezondheid onderschat. In de praktijk inhaleren mensen meer rook en zijn ventilatiegaatjes in de filters afgesloten door de vingers en mond. Tijdens het meten blijven die gaatjes open. Rokers kunnen tot zo’n twintig keer meer giftige stoffen binnenkrijgen dan gemeten wordt, aldus Talhout. Ze hoopt dat deze methode vervangen wordt door de systematiek van de WHO.

Klokkenluiders

Advocate Bénédicte Ficq is op zoek naar “gewetensvolle klokkenluiders uit de tabaksindustrie”. In een advertentie in Het Financieele Dagblad zoekt ze naar “spijtoptanten uit de industrie”. Ficq startte een procedure tegen vier grote sigarettenfabrikanten, maar het Openbaar Ministerie ging eind februari niet tot vervolging over. Ficq wil via een beroepsprocedure bij het gerechtshof in Den Haag alsnog vervolging afdwingen. Volgens de advertentie zijn de voorbereidingen daarvoor in volle gang en het draagvlak voor de strafzaak “zeer groot”.

Lees ook dit interview met Ficq: ‘Ik hoop dat het in hun bek ontploft’.
    • Rik Wassens