‘KPN is de groenste provider ter wereld’NRC checkt:

Dat beweert KPN in een reclameslogan.

Foto Lex van Lieshout

De aanleiding

Waar ze vorig jaar in hun reclamecampagne trots lieten weten de groenste provider van Nederland te zijn, pronkt KPN nu met de slogan dat het de groenste van de hele wereld is. Het telecombedrijf dat verantwoordelijk is voor 0,8 procent van het totale stroomverbruik in Nederland, is sinds 2015 klimaatneutraal.

Waar is het op gebaseerd?

KPN laat weten de slogan te baseren op de uitslag van de zogeheten Dow Jones Sustainability Index (DJSI); een sinds 1999 jaarlijks gepubliceerd overzicht van bedrijven gerangschikt op duurzaamheid, speciaal voor de financiële markt. Duurzame institutionele investeerders gebruiken de index om te bepalen of ze in een bedrijf willen investeren. Uitvoerder van het onderzoek die de score van een bedrijf bepaalt, is vermogensbeheerder RobecoSAM.

En, klopt het?

KPN staat inderdaad bovenaan de index. Daar valt vervolgens nog wel een en ander op aan te merken. Enkel grote beursgenoteerde bedrijven kunnen meedingen naar een plaats op de wereldranglijst. Ze worden binnen hun eigen sector beoordeeld, op basis van criteria van RobecoSAM. Zij onderzochten 57 bedrijven op het gebied van telecom, bij elkaar goed voor 84 procent van de totale beurswaarde in hun sector, zegt François Vetri, hoofd communicatie van RobecoSAM.

Of er tussen de niet-beursgenoteerde providers mogelijk ‘groenere’ bedrijven zitten is op basis van de DJSI dus niet te zeggen. Volgens Vetri zouden ze bij RobecoSAM niet reppen over ‘de groenste’ of ‘meest verantwoordelijke’ van de wereld, maar het liever hebben over „goed presterende bedrijven op het gebied van duurzaamheid binnen hun sector”.

Jan-Pieter Smits professor meetbare duurzaamheid aan de Technische Universiteit Eindhoven, is kritisch over de DJSI. De criteria hebben vooral betrekking op beleid. Dat is niet hetzelfde als het uiteindelijke resultaat. „Een strategie of nieuw beleid is leuk en aardig, maar geen doel op zichzelf. De DJSI is teveel gericht op een papieren realiteit. Het kan gemakkelijk slechts windowdressing zijn. Bedrijven weten ook, met duurzaamheid zet je jezelf eenvoudig in de markt.”

RobecoSAM is geen onafhankelijk statistisch onderzoeksbureau en bedrijven beantwoorden de vragen over het algemeen zelf. „Bedrijfsbelangen zijn dan ook niet uit te sluiten”, voegt Smits toe. „Je kunt vraagtekens zetten bij de kwaliteit van de data die ze vergaren. Transparantie, bij statistiekbureaus een absolute vereiste, is hier geen vereiste.”

Ook bij Greenpeace zijn ze niet enthousiast wanneer gevraagd wordt naar de Dow Jones Sustainability Index. „Het zegt weinig over hoe duurzaam een bedrijf daadwerkelijk is en richt zich vooral op beleid”, zegt ook Kim Schoppink, campagneleider klimaat en energie bij Greenpeace. „Daarbij gaan ze voorbij aan hoeveel impact op het milieu een onderneming écht heeft.”

Overigens vindt Schoppink KPN wél „een voorbeeld van een duurzaam bedrijf”. Schoppink: „In 2011 liepen zij op de troepen vooruit door al over te gaan op groene stroom. Ze waren het eerste grote bedrijf dat dat deed. Mede daardoor kreeg groene stroom een grotere rol in het bedrijfsleven en is de vraag ernaar gegroeid.” Ook professor Smits erkent de goede initiatieven van KPN, zoals het streven naar recycling.

Conclusie

Hoewel KPN wordt geprezen om zijn duurzaamheidsbeleid, kan niet worden hard gemaakt dat het bedrijf de groenste provider van de hele wereld is. Aangezien de stelling van KPN gebaseerd is op een overzicht van grote beursgenoteerde bedrijven en een lijst van alle providers wereldwijd ontbreekt, achten wij deze stelling niet te checken.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

Correctie (8 mei 2018): In een eerdere versie van dit stuk stond Kim Schottink Dat klopt niet. De campagneleider klimaat en energie van Greenpeace heet Kim Schoppink. Hierboven is dat aangepast.

    • Floor Zijp