Drie vragen over stakingen in het streekvervoer

Openbaar vervoer Het streekvervoer gaat dinsdag voor de derde keer staken. In een ‘estafettestaking’ wordt steeds in een andere regio het werk neergelegd.

Een eenzame reiziger bij het busstation Jaarbeurs wacht tevergeefs op vervoer tijdens de landelijke staking van het regiovervoer op 30 april. Foto Robin van Lonkhuijsen

Dinsdag ligt voor de derde keer een deel van het streekvervoer plat. Na twee landelijke stakingen, begin januari en vorige week, houden de vakbonden nu een ‘estafettestaking’ waarbij chauffeurs en machinisten steeds in andere regio’s het werk neerleggen.

  1. Waar wordt dinsdag gestaakt?

    Het gaat om de bussen en sneltrams van Qbuzz rond de stad Utrecht. En de bussen van Breng in Arnhem en Nijmegen en die van Keolis in Twente. De treinen van Breng en Keolis rijden wel volgens dienstregeling, meldden de twee vervoerders dinsdagochtend.

  2. Waarom wordt er gestaakt?

    De bonden vinden dat de werkdruk van chauffeurs en machinisten in het streekvervoer te hoog is. In de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) voor het openbaar vervoer willen ze afspraken maken om die werkdruk te verminderen. Als de werkgevers daar concrete afspraken over willen maken, zeggen de bonden, zijn de stakingen voorbij.

    Half januari was een cao-akkoord tussen de vervoerders en de vakbonden nabij. De onderhandelaars spraken in een conceptakkoord bijvoorbeeld af dat buschauffeurs elke tweeënhalf uur een ‘plaspauze’ mogen nemen, als de dienstregeling dat toelaat. Ook werden er afspraken gemaakt over minder krappe rijtijden in het rooster.

    De achterban van de FNV wees dat conceptakkoord af. De chauffeurs vonden de afspraken niet concreet genoeg en vreesden dat er in praktijk weinig zou veranderen. Voor de ‘plaspauzes’ bijvoorbeeld, moet tijd ingeruimd worden in dienstroosters van chauffeurs, eisen de bonden nu. „Nu zeggen werkgevers: je mag naar het toilet, maar dan loopt de chauffeur wel meteen acht minuten achter op zijn rijschema”, zegt FNV-bestuurder Wilfred Jonkhout. En dat helpt volgens de bonden dus niet om de werkdruk te verlagen.

    Lees ook deze reportage over de werkdruk van buschauffeurs: ‘Ik ben klaar met mijn dienst, ik ben kapot’.
  3. Komen er meer stakingen aan?

    Er is nog geen nieuwe staking gepland, maar zolang er geen akkoord is, gaan de bonden door met acties, zegt Jonkhout van de FNV. Nieuwe stakingen worden kort van tevoren bekendgemaakt: „We bekijken steeds aan het eind van de week wat we de week erop gaan doen.”

    Afgelopen zaterdag hebben de vervoerders een nieuw voorstel gedaan aan de vakbonden: in de cao wordt vastgelegd dat in elke chauffeursdienst een „reële mogelijkheid” moet worden opgenomen voor een „onderbreking”, zoals een sanitaire stop. Maar de werkgevers willen daar niet op landelijk niveau een aantal minuten aan verbinden. Dat is te duur, zeggen zij.

    Daarom verwierpen de bonden dat aanbod maandag. Jonkhout: „Ze geven nog steeds geen toezeggingen over de tijd van pauzes. Dat is voor ons geen oplossing.”

Update (Maandag 7 mei, 18:33 uur): De bonden hebben het aanbod voor overleg verworpen.
Update (Dinsdag 8 mei, 8:47 uur): Keolis en Breng melden dat hun treinen vandaag rijden.

    • Christiaan Pelgrim