Een fusie van PostNL en Sandd is niet ondenkbaar

Deze rubriek belicht iedere maandag beursfondsen die in de belangstelling staan. Deze keer: PostNL.

Een bezorger van PostNL Foto Sander Koning/ANP

Welk versierdershandboek zou de top van Sandd uit de kast hebben getrokken? Het tweede postbedrijf van Nederland opent vol de aanval op marktleider PostNL, zei topman Rob Brakenhoff in november nog tegen NRC. Het bedrijf kwam met een eigen, goedkopere postzegel. Het nam de nummer drie, Van Straaten Post, over. Eindbestemming, aldus Brakenhoff: de top van de Nederlandse postketen.

Een half jaar later zegt Sandd-bestuurder Ronald van de Laar in De Telegraaf: „Wij staan ook open voor consolidatie.” Een fusie met de grootse concurrent is denkbaar.

Afstoten en aantrekken, de top van Sandd hanteert de methodes van een bedenkelijke pick-up artist.

De avances lijken doel te treffen. Een paar weken later zei PostNL-topvrouw Herna Verhagen dat wat haar betreft een samengaan van de nummers een en twee ook de oplossing is voor de penibele postmarkt. Al gaf ze dat ook al eerder aan, en had PostNL naar verluidt eind 2015 Sandd al bijna overgenomen.

Een fusie tussen Sandd en PostNL, dat dinsdag met kwartaalcijfers komt: is dat een goed idee? En hoe waarschijnlijk is zo’n samengaan?

Vraag het beleggers en het antwoord op die eerste vraag is volmondig: ja. Na de uitspraken van Sandd-topman Van de Laar over een mogelijke consolidatie steeg het aandeel PostNL met bijna 8 procent.

Beurshandelaren waren teleurgesteld toen het samengaan met het Belgische Bpost eind 2016 afketste na tegenwerking van de Nederlandse regering. De koers zette daarop de weg omlaag in en staat nu nog maar op iets meer dan de helft van de 5,75 euro die de Belgen per aandeel boden.

Ja, zegt ook analist David Kerstens van zakenbank Jefferies, samengaan is een goed idee. „Een groot deel van de kosten kun je dan wegstrepen.” In plaats van drie postbodes met halfvolle tassen stuur je er dan een met een volle tas de straat op. Jefferies becijfert dat een fusie een kostenbesparing oplevert van 50 tot 60 miljoen euro, op een omzet van 3,5 miljard (Sandd kwam vorig jaar uit op 195 miljoen euro).

Sterker, fuseren moet haast wel, zegt Kerstens. „Nederland is niet alleen de hardst dalende postmarkt in Europa, maar ook de meest concurrerende.” Waar in Europa het aantal bezorgde brieven gemiddeld met 6 procent per jaar afneemt, is dat in Nederland 10 tot 12 procent. In het Verenigd Koninkrijk heeft de Royal Mail zo goed als de hele markt in handen. In België is Bpost vrijwel monopolist. PostNL, daarentegen, overziet in Nederland 70 tot 75 procent van alle postbezorging, met tegenover zich Sandd die nagenoeg de rest controleert.

Bijkomende complicatie voor PostNL is dat het door de overheid is aangewezen als uitvoerder van de universele postdienst. Hierdoor is het onder meer verplicht vijf dagen per week post te bezorgen (in het verleden nog zes dagen, maar de maandag viel al eerder af). Oftewel: PostNL moet de boel overeind houden in een stevig concurrerende en tegelijkertijd sterk dalende markt. Een danaïdenvat is makkelijker gevuld.

Het is überhaupt de vraag of een fusie door zou mogen gaan, mochten PostNL en Sandd dat willen. Het fusiebedrijf zou een monopolist zijn. Het is volgens analist Marcel Achterberg van Degroof Petercam ondenkbaar dat de Autoriteit Consument en Markt daarmee akkoord gaat.

En hoe gunstig ook, een fusie lost niet de overkoepelende problemen op van PostNL, zegt Achterberg. Met die sterk afkalvende postmarkt heeft het bedrijf over een paar jaar hetzelfde probleem, gefuseerd of niet. Er zou aan de universele postdienst wat moeten veranderen: de overheid zou PostNL niet meer moeten verplichten vijf dagen post rond te brengen, maar bijvoorbeeld drie. Dan komen de loonkosten volgens de analist 40 procent lager uit.

Over deze en andere vragen voeren Economische Zaken, PostNL, Sandd en andere belanghebbenden de komende tijd gesprekken, de zogenaamde ‘postdialoog’. Voor de zomer wordt er een advies gestuurd aan de staatssecretaris.

Correcie (11 mei 2018): In een eerdere versie van dit artikel was de naam van Sandd-topman Ronald van de Laar verkeerd geschreven als Robert van der Laar. Dat is aangepast.