De hoop op een nieuw wonder leeft in Hamburg

Hamburger SV HSV speelt 55 seizoenen onafgebroken in de Bundesliga. Met enig geluk werd degradatie tot nu toe voorkomen, maar dit seizoen lijkt het toch te gaan gebeuren. Op de Reeperbahn in Hamburg houden de supporters moed.

Verslagenheid bij de meegereisde supporters van Hamburger SV na de 3-0 nederlaag zaterdag tegen Eintracht Frankfurt. foto KAI PFAFFENBACH/Reuters

‘Was bleibt?’ vragen negen grote, witte blokletters op het pleintje voor de Michaeliskirche in Hamburg. De Hamburger Sport-Verein (HSV) is steevast het antwoord. Ultieme ontsnappingen aan degradatie naar de Tweede Bundesliga – het zijn de laatste jaren geen uitzonderingen voor Die Rothosen uit de Duitse havenstad.

Doelpunten in de laatste seconden, promotie/degradatiewedstrijden; de club maakte het in de voorbije jaren allemaal mee. Nog altijd speelt HSV, sinds de oprichting van de Bundesliga in 1963, als enige club onafgebroken op het hoogste niveau. Het verhaal van een Duitse Bundesliga-Dino.

Hoopvol gestemd

Vóór de uitwedstrijd van zijn club tegen Eintracht Frankfurt, is de barman van café Hamburger Alm, een kale veertiger, zaterdagmiddag hoopvol gestemd. Hij is HSV-fan zolang hij zich kan heugen. Nerveus ijsbeert hij, gehuld in een HSV-shirt, door het café aan de Reeperbahn, dé uitgaansstraat van Hamburg. „Ik heb geen oog dicht gedaan vannacht”, zegt de bebaarde barman. Toch heeft hij goede moed. Hij moet ook wel. „De HSV-fan is positief, altijd. We winnen vanmiddag met 1-0.”

De supporters van HSV hebben de laatste zes seizoenen veel te verduren gehad. Toch hebben de fans zich niet vaak geroerd. In Hamburg geen protesten tegen het bestuurlijke wanbeleid, geen spelersbus die wordt opgewacht. Liever als één man achter de ploeg – ook in mindere tijden.

„Ik heb aan het begin van dit seizoen wel al bedacht dat we zouden degraderen”, zegt de 55-jarige logistiek medewerker Roland Starp, ruim dertig jaar fan van HSV. Hij maakt intussen een foto van de Hamburger Alm met zijn telefoon, die volledig is beplakt met het HSV-logo. Deze instelling maakt de slechte resultaten tijdens het seizoen draaglijker, vindt hij. Starp lacht terwijl hij het zegt. „Maar eigenlijk is geen enkele fan voorbereid op degradatie.”

De tweede stad van Duitsland, na Berlijn, zonder club op het hoogste niveau. Ook de barman moet er niet aan denken. „En dan ook nog wedstrijden spelen tegen Sankt Pauli.” Die andere Hamburgse voetbalclub is al jaren actief op het tweede niveau en wacht met smart op de komst van HSV. Enkele Pauli-fans hebben in de Alm een plekje voor het televisiescherm gevonden. Ook voor hen is Frankfurt-HSV, een wedstrijd in de een na laatste speelronde, belangrijk.

Fanfreundschaft

Zelfs bij Die Tankstelle, een HSV-supporterscafé, scheert zo nu en dan een doodshoofd – het kenmerk van Sankt Pauli – voorbij. Een honderdtal HSV-fans verzamelt zich hier steevast bij uitwedstrijden. Een compleet in het blauw uitgedoste familie van vijf hangt door het open raam van het café. De drie kinderen kijken aandachtig naar een oude supporter, die van de spanning aan zijn zoveelste sigaret begint.

Van een kleine afstand kijken twee kalende jongemannen toe, beiden met een bierflesje in de hand. De 31-jarige Alex Wierum en de 28-jarige Christian Göner zijn vanuit Bielefeld naar Hamburg gekomen. „We zijn Arminia Bielefeld-fans, maar net zo goed voor HSV”, zegt Wierum. Die twee verenigingen kennen sinds jaar en dag een Fanfreundschaft, vriendschapsbanden tussen supporters. „Het is een zwaar seizoen geweest, ze kunnen iedere steun nu gebruiken. Laten wij daar dan bij helpen.”

HSV, dat in 1887 werd opgericht, leek aan het begin van dit seizoen – toen de eerste twee competitiewedstrijden werden gewonnen – afstand te nemen van de voorbije, moeizame jaren. „Dat voelde zo lekker”, zegt de barman tussen het bier tappen door. Even durfde hij zelfs te denken aan de jaren tachtig, waarover oudere fans hem al zo vaak vertelden. Hijzelf heeft de gouden jaren van de club – HSV werd tussen 1979 en 1983 drie keer kampioen van Duitsland en won in 1983 ook de Europa Cup voor landskampioenen – niet heel bewust meegemaakt.

Afgekeurde goal

‘Wer ist Deutscher Meister, Ha, Ha, Ha HSV’, klinkt vlak voor de wedstrijd nostalgisch uit de boxen in Die Tankstelle. De eerste minuten zijn de ogen van de fans strak gericht op het beeldscherm, gaandeweg verliest menigeen zijn aandacht. Totdat halverwege de eerste helft de Japanse aanvaller Ito HSV op voorsprong lijkt te zetten. Een klap op tafel, overtuigend gejuich, omhelzingen: Die Tankstelle vol vertrouwen. Geluk verandert in woede als de scheidsrechter de o zo belangrijke goal afkeurt. Onterecht ook nog, zo blijkt uit de herhaling. Het was geen buitenspel.

Organisatorisch staat HSV er niet goed voor, vinden de supporters. In maart nog werd het voltallige management onslagen, inclusief trainer Bernd Hollerbach. Vanuit de beloften werd Christian Titz doorgeschoven, de derde coach van dit seizoen. „De wisselvalligheid ontstaat van bovenaf. De verkeerde mensen op belangrijke plekken de laatste jaren. Mensen die geen verstand hebben van voetbal en geen gevoel hebben bij de club”, zegt Roland Starp.

De afgelopen elf jaar versleet HSV negentien trainers, onder wie de Nederlanders Bert van Marwijk, Martin Jol en Huub Stevens. Die laatste nam door privé-omstandigheden in 2008 na anderhalf jaar zelf afscheid van de club. „Anders was ik wel langer gebleven. Ik had het goed naar mijn zin”, zegt Stevens.

Onrustig

Hij weet dat het binnen de club al jaren onrustig is. „Of het nou vanuit het management is of de sponsor, iedereen heeft zijn zegje klaar.” Met die sponsor bedoelt Stevens Klaus-Michael Kühne, de tachtigjarige miljardair en grootaandeelhouder van het internationale transportbedrijf Kuehne + Nagel. De slechtste investering van mijn leven, noemde Kühne de tientallen miljoenen die hij in HSV heeft gestoken, onlangs in de Süddeutsche Zeitung. Een weinig hoopvolle uitspraak die deze hachelijke tijden symboliseert.

Foto Matthias Hangst/Getty Images

De supporters op de Reeperbahn zijn stuk voor stuk van mening dat de club geen spelers nodig heeft die bij HSV hun geld komen ophalen, zoals de vele aankopen in de afgelopen jaren. HSV heeft voetballers nodig die met hun hart voor de club spelen.

„Immens”, noemt Stevens HSV. „Alleen al voor de stad en de fans hoop ik dat ze in de Bundesliga kunnen blijven spelen. Die zijn beide groots.” Er zal hoe dan ook in de organisatie wel iets moeten veranderen, denkt Stevens, om de club op het niveau van 2010 te krijgen. Toen reikte HSV nog tot de halve finale van de Europa League. Maar Fulham was daarin uiteindelijk te sterk, waardoor HSV de finale, in eigen stadion nog wel, misliep. „Ik had kaartjes voor die finale”, zegt Roland Starp. „Dat deed pijn. Maar erger is het dat het vanaf dat moment alleen maar bergafwaarts is gegaan.”

Structuur

Volgens Stevens is het zaak om zo snel mogelijk weer structuur in de club aan te brengen. „Ze stellen een directeur aan, maar die is na een paar maanden weer weg. Iedereen weet dat als een club in een seizoen drie trainers heeft, of zelfs managers, het niet goed kan gaan.” Keuzes moeten gemaakt worden, om voortaan weg te blijven uit de degradatiezone – als HSV het dit seizoen tenminste weer redt.

Een club die potentieel bij de top-zes hoort, zoals Stevens HSV omschrijft, maar vecht tegen degradatie, is een lastig verhaal. Door de penibele situatie is het moeilijk om goede spelers te halen. „Geen zicht op Europees voetbal, en degradatie met HSV wil je als voetballer niet op je cv hebben staan”, aldus Stevens.

Maar zover is het, met de 34ste en laatste speelronde in het verschiet, officieel nog niet. De eeuwige hoop die de HSV-fans de voorbij jaren uiteindelijk zoveel geluk heeft gebracht, is ook dit seizoen nog niet vervlogen. Ook niet na de 3-0 nederlaag tegen Frankfurt. VfL Wolfsburg, de concurrent voor de zestiende plaats die nog uitzicht biedt op lijfsbehoud, verliest eveneens. De Hamburgers rest nog één overlevingsscenario: thuis winnen van Borussia Mönchengladbach en duimen voor een nederlaag van Wolfsburg tegen het al gedegradeerde FC Köln. In café Hamburger Alm weten ze zeker dat dát gaat gebeuren. De Dino kán niet degraderen.