‘Oud-staatssecretarissen waarschuwen voor situatie bij fiscus’

De voormalige staatssecretarissen Steven van Eijck en Willem Vermeend vinden dat de regering meer geld moet uittrekken om de crisis bij de fiscus te lijf te gaan.

Staatssecretaris Menno Snel van Financien (D66) tijdens een debat in de Tweede Kamer over de Belastingdienst eind vorig jaar. Foto Jerry Lampen/ANP

De voormalige staatssecretarissen van Financiën Steven van Eijck en Willem Vermeend, en andere fiscale experts zijn bezorgd over de situatie bij de Belastingdienst. In De Telegraaf van zaterdag roepen Van Eijck en Vermeend de regering op om meer geld vrij te maken voor de fiscus om de problemen op te lossen. In de krant zegt Van Eijck dat een “beschaafd land als Nederland een perfecte belastingdienst moet hebben”:

“Er moet meer worden geinvesteerd in de fiscus. Dat is moeilijk uit te leggen naar de burgers, omdat niemand er direct wat van merkt. Maar de Belastingdienst is wel degelijk de bloedsomloop van onze samenleving.”

De Belastingdienst verkeert al jaren in een continue crisissituatie. Om de problemen aan te pakken heeft de huidige staatssecretaris Menno Snel 100 miljoen euro gereserveerd binnen het bestaande budget. Er zijn met name problemen op het gebied van ICT. De door oud-staatssecretaris Wiebes in 2014 begonnen modernisering van de organisatie bleek veel te ambitieus. In 2017 stapte de topman van de dienst, die twee jaar daarvoor was aangesteld om de problemen op te lossen, nog op wegens de mislukte reorganisatie.

De overheid en ICT blijft een moeilijke combinatie: Hoe de overheid 100 miljoen uitgaf aan drie ICT-mislukkingen

Fiscus heeft te maken met mismatch in personeel

Bovendien komt de dienst een heel groot aantal mensen tekort, het gevolg van een te aantrekkelijke vertrekregeling. Al 2800 ambtenaren vertrokken de afgelopen jaren met die regeling, nog eens 2700 mensen gaan de komende twee jaar weg. Dat is veel meer dan de beoogde vijfduizend en het zijn meer hogeropgeleiden die weggaan, terwijl de intentie van de operatie juist was om minder lageropgeleiden in het personeelsbestand te hebben. De uitstroom zorgt daarnaast ook voor continuïteitsproblemen en een gebrek aan mankracht voor de gestarte projecten.

Ook de huidige staatssecretaris werd kort na zijn aantreden overvallen door de omvang van de problemen. Eind april liet Snel weten dat hij de vernieuwing bij de Belastingdienst daarom vertraagt en stapsgewijs gaat invoeren. Hoogleraar Leo Stevens vindt dat Snel daarmee eigenlijk zegt dat de fiscus “aan het infuus ligt”.

Vermeend wijst erop dat vroeger de beste economen en fiscalisten bij de Belastingdienst zaten. “Dat is nu niet meer zo. En jongeren gaan liever aan de Zuidas werken.” Hij is wel blij dat Snel er nu zit omdat die de benodigde “kennis en ervaring” heeft de problemen op te lossen.

    • Anouk Eigenraam