Twistgesprek experts over de strategie van Kim Jong-un

Trump verdient de Nobelprijs voor de Vrede omdat hij de Korea’s nader tot elkaar brengt, vindt president Moon. Een twistgesprek over Noord-Korea met Michiel Hoogeveen en Remco Breuker onder leiding van

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Foto Korean Central News Agency / EPA

MH: „De Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in heeft een punt. Tenminste, als Trump meedoet in de onderhandelingen voor een vredesverdrag. De Amerikanen zijn nodig om dit te bewerkstelligen. Dialoog is de enige manier om het Koreaanse conflict op te lossen.”

RB: „De rollen van Moon en Trump worden overschat. Tot nog toe is dit gewoon Kims tweesporenstrategie. Toen de kernraketten nog niet gereed waren, was diplomatie geen optie voor hem. Nu ze klaar zijn, zet hij zich in voor economische groei. En dus diplomatie…”

MH: „Kim Jong-un is inderdaad gaan onderhandelen omdat zijn kernwapens af zijn. Neemt niet weg dat Trumps eisen glashelder zijn. Onmiddellijke denuclearisatie, anders geen deal. Kim lijkt hierin mee te gaan.”

RB: „In Pyongyang betekent denuclearisatie wat anders dan in Washington. Wat wel kan: gedeeltelijke ontmanteling, van ICBM’s (langeafstandsraketten). Dan loopt de VS geen gevaar meer. Maar dat is vrede van likmevestje, waarbij Zuid-Korea en Japan nog steeds in de gevarenzone liggen.”

MH: „Kim zei eerder: ‘Als er een einde komt aan de Koreaoorlog en niet-agressie wordt beloofd, waarom zou mijn land dan nog met kernwapens leven?’ Kim weet wat denuclearisatie inhoudt en wanneer hij kan fluiten naar een deal. Mike Pompeo (de nieuwe BZ-minister) en Moon zullen hem dat duidelijk hebben gemaakt.”

RB: „Kims woorden zijn even veranderlijk in betekenis als die van Trump. En de Koreaanse Oorlog is 65 jaar geleden al geëindigd. Een vredesverdrag verandert niets. Wat nodig is, is een verdrag dat de mensenrechtensituatie verbetert.”

MH: „Noord-Korea wordt nog steeds niet erkend als soeverein land door Zuid-Korea, Japan en de VS. De verhoudingen in de regio zijn asymmetrisch en Kim voelt zich bedreigd. Een vredesverdrag zal de relaties normaliseren en handel bevorderen. En uiteindelijk ook de mensenrechten.”

RB: „Noord-Korea is VN-lid en wordt dus wél erkend. Een vredesverdrag verandert niets aan asymmetrische machtsverhoudingen (kernraketten wel!). De mensenrechten kunnen niet worden aangekaart, omdat Kim dan van de onderhandelingstafel wegloopt. Dat is een breekpunt. Oftewel: Moon en Trump voeren Kims strategie netjes uit.”

MH: „VN-lid is niet hetzelfde als wederzijdse soevereine erkenning (zie Israël en Iran). Normalisering begint met erkenning. Het opent diplomatieke kanalen en toegang tot het land, voor handel én hulp. Is er een alternatief?”

RB: „Kijk, daar gebeurt het weer! Als we nu eerst dit of dat doen, komen mensenrechten vanzelf wel. Hoe dan? Groeien die aan een boom? Voor mensenrechten moet je keihard werken. De mensenrechtenschendingen zijn inherent aan het regime. Het oude liedje: Noord-Korea bepaalt.”

MH: „Noord-Korea bepaalt niet. Dit is realpolitik. Het primaire doel is nucleaire dreiging wegnemen. De geschiedenis leert dat je mensenrechten niet van buitenaf kan afdwingen. Die idealistische visie komt neer op regime change-politiek. Dat loopt voor mensenrechten zelden goed af.”

RB: „Over mensenrechten gaan burgers inderdaad zelf, dat is niet aan ons of het regime. Maar zolang wij hun regime kunstmatig overeind houden (legitimeren met onderhandelingen, dwangarbeid financieren) verdwijnt de nucleaire dreiging niet. Denken van wel is geen realpolitik, maar wensdenken.”

MH: „Hoe verdwijnt de nucleaire dreiging dan? Sancties helpen niet. Investeringen zijn de enige optie die het land menswaardiger te maken. Dus moet je met het regime om tafel.”

RB: „Die dreiging verdwijnt zo niet. Daar is het te laat voor. Noord-Korea heeft de kernwapens niet ten koste van zoveel ontwikkeld om ze meteen weer op te geven. Moon weet dat, maar wil vrede ten koste van alles en Trump snapt het niet.”

MH: „Je onderschat Moon. Hij weet hoe de hazen lopen, gezien zijn ervaringen met eerdere topontmoetingen. Trumps adviseurs, Bolton en Pompeo, zijn door de wol geverfde haviken. Als Kim nog geen tastbare toezegging had gedaan, waren zij allang weggelopen. Dat kunnen ze nog steeds.”

RB: „Moon kent inderdaad het klappen van de zweep: twee topontmoetingen die bol stonden van schandalen en smeergeld en die per saldo niets opleverden.”

MH: „Omdat de VS toen niet meededen, zelfs tegenwerkten.”

RB: „De mogelijke belofte van geld en einde aan de sancties – dat bracht Kim in beweging. Met als lokaas denuclearisatie.”

MH: „Precies! Daarom zijn investeringen beter dan sancties, isolatie en regime change-politiek. Noord-Korea draait al op grijze en zwarte markten. Help de Noord-Koreanen handelen. Een middenklasse opzetten. Als we daarvoor een deal moeten sluiten, moet dat maar. Zolang ze de nucleaire wapens maar opgeven.”

RB: „Wat niet gaat gebeuren. Lokaas is lokaas. De belofte van denuclearisatie is niet hetzelfde als denuclearisatie. Nu investeren in het regime, stimuleert Pyongyang alleen maar in het houden van kernwapens. Zonder kernwapens was er nooit zicht op een deal geweest.”