Opinie

Trump beloont bezit van kernwapens

Het opzeggen van de nucleaire deal met Iran is de beste stimulans voor Noord-Korea om zijn kernwapens te houden, denkt

Satellietfoto uit 2009 van een installatie in aanbouw bij de Iraanse stad Qom voor de verrijking van uranium. Foto DigitalGlobe/AP

Vrede met Noord-Korea? En dan oorlog met Iran? Zelfs naar de maatstaven van Donald Trump verandert de caleidoscoop van Washington met duizelingwekkende snelheid. De Amerikaanse president zegt dat hij een akkoord met Pyongyang wil waarin Kim Jong-un afstand van zijn kernwapens doet. Tegelijkertijd is hij van plan het internationale vertrouwen in het Amerikaanse leiderschap te vernietigen door het nucleair akkoord met Iran op te zeggen. Deze tegenstrijdigheid wordt welbewust weggewuifd. Zo zal er geen einde komen aan de tendens naar een mondiale verspreiding van kernwapens.

De opmerkelijke dooi in de betrekkingen tussen Trump en het Noord-Koreaanse bewind tart alle voorspellingen. Nog maar enkele maanden nadat de twee leiders dreigementen en beledigingen op elkaar afvuurden, wordt nu gesproken over een kernwapenvrij Koreaans schiereiland en een permanent vredesverdrag.

Met zijn vertrouwde bescheidenheid mijmert Trump dat hij weleens de Nobelprijs voor de Vrede zou kunnen krijgen.

De rest van ons mag een zekere scepsis worden vergeven. Toen ik onlangs in Seoul was, stuitte ik op veel twijfel over de vredesdiplomatie die is ingezet door de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in. De vaste Pyongyang-watchers leken het erover eens dat Moons hoop op de loop gaat met het realisme. Door zijn goede bedoelingen is hij blind geworden voor hardere waarheden.

Wreed regime

Zelden of nooit heeft een leider zich in zo korte tijd zo succesvol vernieuwd als Kim. Lang was hij een karikaturale gek die op een kernoorlog uit was, maar opeens is hij een vredelievend man die een conflict probeert te beëindigen dat Oost-Azië al zeventig jaar destabiliseert. Kan niet schelen dat hij een beestachtig wreed regime leidt. Of dat ter wille van die bom talloze Noord-Koreanen zijn verhongerd.

In Kim, hoorde ik een aanhanger van Moon overdrijven, heeft Pyongyang zijn Michail Gorbatsjov gevonden.

Anders dan de hervormer die voorop ging in de ontmanteling van de Sovjet-Unie, begint Kim vanuit een sterke positie. Ook al voor zijn top met Trump heeft hij zijn doelstellingen merendeels bereikt. De beloofde ontmoeting geeft hem de status waar hij al zo lang naar hunkert. Washington erkent nu de aanspraak van Noord-Korea dat het tot ’s werelds kernmachten behoort. Hoe had de leider van een klein, oorlogszuchtig land anders de aandacht van de Amerikaanse president gekregen?

40 tot 100 bommen

Pyongyang heeft al een voorraad bommen – ergens tussen de 40 en 100, zeggen de experts. Het heeft met succes raketten getest die Japan kunnen treffen, en is naar inschatting van de westerse inlichtingendiensten niet ver meer af van de bouw van een intercontinentale ballistische raket (ICBM) die de westkust van de VS zou kunnen bereiken.

Door de Noord-Koreaanse versie van glasnost is de verhouding tussen de VS en hun regionale bondgenoten gedestabiliseerd. De nachtmerrie van Japan en Zuid-Korea is dat Trump een akkoord met Kim sluit waarbij Pyongyang zijn ICBM-programma afbouwt, maar zijn andere atoom- en raketslagkracht behoudt. De Amerikaanse president heeft tenslotte meer dan eens duidelijk gemaakt dat zijn doel is om het Amerikaanse vaderland te beschermen. Hij heeft heel wat veel minder woorden vuilgemaakt aan het voortbestaan van de atoomparaplu van Washington boven Japan en Zuid-Korea.

Lees ook: Vrede begint vaak met koude vrede

Buiten de kring van president Moon bestaat diepe scepsis over de vraag of Noord-Korea ooit zal afzien van een atoomproject dat al door drie generaties van de Kim-dynastie wordt gekoesterd als de ultieme garantie voor de veiligheid van het bewind. Waarom zou je dit opgeven nu het zijn waarde heeft bewezen om de aandacht van Trump te trekken? Als Kim kernontwapening belooft, bedoelt hij vermoedelijk eerder dat hij wil aanschuiven bij open, multilaterale besprekingen over atoomontwapening. De Noord-Koreaanse bom zou dan een plaats krijgen naast die van de VS, Rusland, China en de rest, in gesprekken die zich uitstrekken tot in de volgende eeuw.

Verdreven regimes

De logica is onberispelijk. De verdreven regimes in Irak en Libië zouden waarschijnlijk niet zijn gevallen als ze kernwapens hadden gehad. Door zijn bommen blijft Kim veilig.

Elke overgebleven twijfel hieraan zal worden weggenomen als Trump zoals verwacht zal aankondigen dat de Amerikanen uit het nucleair akkoord met Iran stappen. Er is geen grotere stimulans voor Noord-Korea om zijn arsenaal te behouden dan dat Washington het akkoord met Iran opzegt.

Menigeen zal zo’n stap zien als een mogelijke opmaat naar een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten. De Israëlische premier Netanyahu lijkt daarop te hopen. Deze week openbaarde hij een naar zijn zeggen enorme hoeveelheid informatie over de nucleaire ambities van Teheran. Ondanks zijn vertoon had Netanyahu niets nieuws te melden: Iran had een kernwapenprogramma tot 2003 en heeft voorafgaand aan het akkoord van 2015 vals gespeeld.

Als Netanyahu’s presentatie ergens voor pleitte, was het de handhaving van het akkoord. Hoe dichter Iran bij de bom is, hoe meer reden om de toestand te bevriezen. Een Amerikaanse opzegging zal de westerse alliantie verbreken en Iran internationaal de wind in de zeilen geven.

Maar de Israëlische premier heeft bredere doelstellingen. Hij probeert al lange tijd de VS in een oorlog te betrekken waarin Israël de Iraanse troepen van hun bases in Syrië en Libanon zou kunnen verdrijven.

De Zuid-Koreaanse president Moon verdient een felicitatie met zijn opening naar het Noorden. Hij heeft in elk geval een halt toegeroepen aan het plan van Trump om Pyongyang met „fire and fury” te bestoken. Al lijkt de wereld er niet echt veiliger op geworden.

De boodschap van de Amerikaanse president aan onfrisse regimes zou niet gevaarlijker kunnen zijn: wil je veilig zijn voor Amerika, bouw dan een bom.