Schiet op, sluit die hypotheek af

Geldzaken Overal hoor je dat de rente gaat stijgen. Is het slim om nu snel een hypotheeklening af te sluiten?

Illustratie Tom Wientjes

Het korte antwoord: ja. Heb je als starter het plan opgevat om ergens in de komende jaren een huis te kopen, dan is het best verstandig om niet al te lang te wachten, zeggen experts. Maar dat adviseren ze niet zozeer vanwege de verwachte hogere rente. Eerder vanwege de almaar stijgende huizenprijzen.

Experts voorzien een uiterst beperkte stijging van de hypotheekrente. Van invloed is de rente die op de kapitaalmarkt gerekend wordt voor een 10-jaars staatslening. Marktpartijen verwachten dat dit tarief de komende twee jaar ongeveer 0,5 procentpunt zal stijgen, vanaf het huidige niveau van 0,8 procent.

Dat is al heel weinig en dan is het nog maar de vraag in hoeverre die stijging gaat doorwerken in de hypotheekrente. Er zijn ook andere zaken die de hoogte daarvan beïnvloeden, zegt Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop. Zoals de toenemende concurrentie op de hypotheekmarkt, die aanbieders ertoe aanzet juist lagere tarieven aan te gaan bieden.

Leencapaciteit

Maar stel dat de hypotheekrente de komende paar jaar toch met 1 procentpunt stijgt, bezorgt dat een starter veel hogere maandlasten? Ook dat valt nogal mee, zegt Hagedoorn. Een voorbeeld: je sluit nu een annuïtaire hypotheek af voor twee ton tegen een rente van 2 procent. Met deze hypotheekvorm lopen je maandlasten tijdens de looptijd op, doordat je in het begin weinig aflost en veel (aftrekbare) rente betaalt en aan het eind juist veel aflost en weinig rente betaalt. In dit voorbeeld betaal je (bij een belastingtarief van 40,85 procent) het eerste jaar 655 euro netto per maand. Wacht je nog even en komt de rente straks op 3 procent, dan betaal je per maand 691 euro. Een nettoverschil dus van 36 euro per maand. Tijdens de looptijd loopt het verschil iets op, maar na tien jaar bedraagt dat nog steeds slechts 45 euro. Dat is te overzien.

Nu heeft een hogere rente ook effect op de leencapaciteit, oftewel: je kunt dan minder lenen voor de aankoop van je huis. „Maar ook van dit verschil zal geen starter wakker liggen”, denkt Hagedoorn. Volgens zijn berekening is bij 2 procent rente en een jaarinkomen van 50.000 euro de maximum leencapaciteit 225.000 euro, en zakt dat bedrag bij een rente van 3 procent naar 222.000 euro.

Toch vinden de experts het wijs om een beetje voort te maken met de aankoop van een huis. Dat is omdat de huizenprijzen naar verwachting blijven stijgen. Kredietbeoordelaar Moody’s verwacht dat de gemiddelde prijzen op Nederlandse woningmarkt de komende drie jaar nog met opgeteld 16 procent zullen stijgen.

Grote aankoop

Op de huizenprijzen zijn ook weer verschillende factoren van invloed, zegt woningmarkteconoom Paul de Vries van het Kadaster. Als de hypotheekrente hoger wordt en mensen daardoor minder kunnen lenen, drukt dat de prijzen. Maar een sterker effect hebben de stijgende inkomens die met economische groei gepaard gaan, die stuwen de huizenprijzen juist weer op. Een impuls zijn ook de geplande belastinghervormingen. „Vanaf 2020 gaan we er in koopkracht flink op vooruit, per maand wel 100 of 200 euro. Daar kan geen rentestijging tegenop”, aldus De Vries.

Voor de doorstromers, dus de mensen die al in een koophuis wonen en willen verhuizen, ligt het verhaal wat anders. Als de huizenprijzen stijgen, krijgen ze als het goed is ook meer voor hun eigen huis. En omdat ze vaak toch al op een hogere hypotheekrente zitten, zullen ze van een rentestijging tot bijvoorbeeld 3 procent doorgaans ook niet zoveel last hebben.

Conclusie: wil je als starter je slag slaan in een populaire regio, waar de prijzen de komende jaren naar verwachting verder oplopen, draal niet te lang. Maar overhaast ook niets, waarschuwen de beide experts. De Vries van het Kadaster: „Haast is bij zo’n grote aankoop altijd onverstandig. Verhuis op het moment dat het in je leven past.”