May krijgt opsteker van Engelse kiezer

Verkiezingen

De uitslag van de lokale verkiezingen in Engeland hebben landelijke gevolgen. Corbyn doet het minder goed dan verwacht.

Dit waren hoogstwaarschijnlijk de laatste verkiezingen in Engeland waar EU-burgers hun stem konden uitbrengen. Foto Daniel Leal-Olivas/AFP Photo

De uitslag van lokale verkiezingen in Engeland is een opsteker voor premier Theresa May: haar Conservatieven hielden stand. Labour deed het minder goed dan verwacht.

Vooraf hoopte Labour vooral in Londen goed te presteren. De partij achtte het mogelijk deelgemeenteraden te veroveren die doorgaans naar de Conservatieven gaan, zoals Wandsworth en Kensington and Chelsea, waar de Tories enorme kritiek kregen in de nasleep van de brand in Grenfell Tower, waarbij 71 doden vielen. Uiteindelijk lukte dat niet. De Conservatieven wonnen 36 van de 50 zetels in de wijk, waar extreem rijk en arm pal naast elkaar wonen. „Grenfell was, is en blijft onze eerste prioriteit. Wij moeten vertrouwen opnieuw opbouwen”, zei de lokale Conservatieve leider Elizabeth Campbell.

In de Londense wijk Barnet verloor Labour juist de meerderheid in de raad. De wijk heeft een grote Joodse gemeenschap, die zich mogelijk tegen Labour keerde omdat partijleider Jeremy Corbyn er niet in slaagt antisemitische misstanden in zijn partij de kop in te drukken.

Lokale én landelijke gevolgen

De verkiezingen — alleen in Engeland, niet in Wales en Noord-Ierland — waren lokaal en dat betekende dat de meeste thema’s lokaal waren. Toch hebben de resultaten gevolgen voor de landelijke politiek. Als Corbyn zijn opmars had voortgezet, na het relatieve succes bij de Lagerhuisverkiezingen van vorig jaar juni, dan was de druk op May toegenomen.

May had in dat geval zowel een ruzie binnen haar regering gehad over toekomstige douane-samenwerking tussen de Britten en de EU na de Brexit, als een slechte verkiezingsuitslag. De geruchten over haar aftreden waren dan zo goed als zeker op gang gekomen. Nu staat May iets sterker, maar de felle twisten over het Britse uittreden blijven voortduren.

Koers tegen May wordt sterker

De verkiezingsuitslag maakt de positie van May in het Lagerhuis er echter niet gemakkelijker op. Haar meerderheid is zo klein dat ze alle Conservatieve Lagerhuisleden binnenboord moet houden om met gedoogsteun van de Noord-Ierse Unionisten haar Brexitstrategie door het parlement te loodsen. Circa vijftien Tories willen een veel zachtere Brexit. Dat is mogelijk genoeg om de plannen van May te blokkeren. De komenden maanden vinden er belangrijke stemmingen plaats over wetgeving die de Brexit vorm moet geven. Deze groep zei altijd wél de Brexitplannen te willen dwarsbomen, maar niet Jeremy Corbyn en Labour aan de macht te willen helpen.

Nu Corbyn en Labour niet massaal aan populariteit winnen, zullen Lagerhuisleden als Dominique Grieve, Anna Soubry en de onlangs afgetreden minister Amber Rudd zich vrijer voelen om tegen de koers van May te ageren. Hun verzet hoeft niet meteen te betekenen dat Corbyn na de verkiezingen zijn intrek in 10 Downing Street neemt.

Dit waren hoogst waarschijnlijk de laatste verkiezingen in Engeland waar EU-burgers hun stem konden uitbrengen. Na de Brexit zal het recht van EU-burgers om in lokale verkiezingen te kunnen stemmen vervallen. Op basis van de uitslag in Engeland lijkt het er niet op dat Europese stemmen een groot verschil hebben gemaakt. De LibDems, de meest pro-Europese partij, haalde in Engeland net iets meer zetels dan bij de vorige verkiezingen in 2014.