Geamuseerde verbazing in Jeruzalem over de wielersport

Start Giro d’Italia Israël kent geen fietscultuur. De eerste Giro-etappe, in Jeruzalem, spreekt vooral sportliefhebers en toeristen aan.

Foto Sebastian Scheiner/AP

Net als een Italiaanse tv-presentatrice op stilettohakken in een winkelstraat in Jeruzalem wil vertellen over de Giro-tijdrit die hier over een paar uur start, komt de tram aan. Een fietser met helm en groene shorts ploetert tussen de rails door, een man met keppeltje en traditionele witte blouse en zwarte broek, zoeft voor de tram uit op een elektrische vouwfiets. In Israël, en zeker in Jeruzalem, betekent ‘fiets’ vaak ‘e-bike’.

Voor één dag nemen racefietsen de stad over. Tom Dumoulin vertelde een dag na aankomst dat hij „veel bekijks” had toen hij tussen landing en avondeten even een rondje door Jeruzalem fietste. Dat is nog steeds de sfeer. De inwoners kijken met geamuseerde verbazing naar de verzameling snelle mannen op fietsen, de wielersport zegt hen weinig.

Een jongen met pijpenkrullen op een elektrische fiets discussieert met een politieagent. Hij mag er niet meer door, want de renners zijn met hun verkenningsrondje bezig. Her en der staan al plukjes mensen om ze aan te moedigen. Op een kruispunt heeft zich een familie met klapstoeltjes verzameld. Een man met boodschappen in de wandelwagen en een schare peuters om zich heen, loopt mopperend voorbij. „Ze zijn nog niet eens met de race begonnen, ik woon hier aan de overkant.”

Behalve veel politie zijn er langs de hele route private beveiligers op de been. Om de paar meter staan mensen met een geel hesje, onder wie veel Palestijnen. Met het organiseren van de Giro-start hebben de Israëlische initiatiefnemers miljoenen geïnvesteerd om te laten zien dat Israël een „mooi, vrij en veilig” land is. Dat is wat Richard Messelink uit Rotterdam betreft gelukt. Hij is met zijn moeder naar Israël gekomen voor de Giro – de rest van de week gaan ze toeristisch doen. Ook al is het op een groot deel van de route dunbevolkt, ze vinden de sfeer fantastisch. „Wij hadden gedacht dat er op elke straathoek een agent met een mitrailleur zou staan”, zegt moeder Carine Ettema.

De beveiligers hebben het meeste last van de mopperende omwonenden. Hieraan is het gebrek aan fietscultuur in Israël te merken, zeggen stafleden van Team LottoNL-Jumbo. „Gisteren scheelde het niet veel of de hele ploeg was tijdens een training omver gereden door een auto die er net voorlangs wilde.” Ondanks de politieke controverse voorafgaand aan de race in Jeruzalem waren de enige actieborden de afgelopen dagen van een handjevol Jeruzalem-bewoners die voor meer fietspaden pleitten. Waar in Tel Aviv fietspaden langs de hele kustlijn lopen en op verschillende plekken in de stad fietsverhuurpunten zijn, nemen fietsers in Jeruzalem hun toevlucht tot de trambaan voor een vrije route.

Aanmoedigen in verschillende talen

„Nu komt Froome, dan moeten jullie boe roepen – nee hoor, grapje”, zegt Messelink tegen twee tienjarige Israëlische meisjes naast hem. Yiskah Valier en Nava Swidler moedigen elke renner aan, in de verschillende talen die Messelink hen influistert. Natuurlijk roepen ze, net als de meeste toeschouwers, het hardst voor de Israëlische renners: „Yalla kadima!”

De tijdrit in Jeruzalem spreekt vooral sportliefhebbers en toeristen aan. De grootste drukte wordt dan ook zaterdagmiddag verwacht bij de finish van de tweede etappe, in Tel Aviv. Hoewel die stad nog lang niet „het Amsterdam van het Midden-Oosten” is, zoals de ambitie is van de hoofdfinancier van de Giro-start, de Canadees-Israëlische vastgoedmagnaat Sylvan Adams, loopt Tel Aviv mijlenver voor op de rest van het land.

„Tom Dumoulin is dus de laatste?” vraagt Yiskahs moeder Chaya Valier aan Messelink. Daar is ze blij mee. „Ik vond het als bewoonster eerst heel vervelend”, zegt zij. „Maar ik zie nu het nut wel in van zo’n groot sportevenement. Het is goed voor Israël dat mensen het op een positieve manier zien, en het is ook goed als mensen meer aan beweging doen.”

Zodra Dumoulin voorbij komt, schreeuwt het groepje extra hard. Daarna is het een paar minuten afwachten - „ook al sta je hier, dan kijk je nog steeds op Teletekst”, zegt Ettema. Als blijkt dat de favoriet inderdaad de snelste tijd heeft neergezet, juichen de Nederlanders uit. Valier gaat zo snel mogelijk richting huis. Ze heeft nog net genoeg tijd om het sjabbatmaal voor te bereiden. Zodra de dranghekken opengaan, kan de stad haar gewone ritme weer oppakken.

    • Jannie Schipper