Eet langzamer en val af

Wat eten we? Langzame eters blijken iets slanker dan sneller eters. Eet dus voeding dat tot traag eten uitnodigt.

Foto Istock

Goed kauwen en het voedsel lang in de mond houden – dat is een manier om slank te blijven. Of te worden. Het is in ieder geval het proberen waard. Er is onderzoek naar gedaan en er is een klein effect gevonden: langzame eters zijn wat slanker. Begin april promoveerde Janet van den Boer in Wageningen op de Nederlandse eetsnelheid. En op de mogelijkheid om die af te remmen. Het ging haar niet om conversatie-eters – mensen die aan tafel het hoogste woord voeren en om de paar minuten een hapje nemen. Hun bord ligt nog halfvol als de tafelgenoten al naar de dessertkaart uitkijken. Vaak eten die praateters uiteindelijk hun bord niet leeg. Daar zie je aan: langzaam eten kan calorieën schelen.

Van den Boer liet haar 89 proefpersonen apart in proefhokjes eten. Ze kregen bescheiden porties voorgeschoteld. Ze moesten een hap nemen, die in eigen tempo kauwen en doorslikken en zodra hun mond leeg was onmiddellijk de volgende hap nemen. Of een slok. Dat leidde bijvoorbeeld tot een onrealistisch aandoende appelsapconsumptiesnelheid van 641 gram (flink meer dan een halve liter) per minuut.

Chocolademelk: het meest energierijke drankje

In de tabel met de eetsnelheid van 240 Nederlandse voedingsmiddelen van Van den Boer, staat volvette chocolademelk met 471 gram per minuut. Volvette chocolademelk is met gemak het meest energierijke drankje. Met die drinksnelheid krijgt iemand per minuut 422 kilocalorieën binnen. Dat is in één minuut eenvijfde van alle calorieën die een normaal mens dagelijks nodig heeft.

Wie zo snel zijn voedsel naar binnen werkt blijft zijn gevoel van verzadiging voor. Dat zou kunnen verklaren waarom snelle eters gemiddeld wat dikker zijn. En waarom langzamer eten kan helpen bij afvallen, of op gewicht blijven.

Je kunt langzaam gaan eten door die chocolademelk met kleine nipjes tegelijk, met veel tussentijd, naar binnen te werken. Maar je kunt ook het voedsel het werk laten doen. Een salade met een knapperig bruin broodje gaat echt niet met de chocolademelksnelheid naar binnen.

Van den Boer zag dat rauwe groente met 7 kilocalorieën per minuut naar binnen gaat. Zelfs sla met olie en azijn levert maar 31 kilocalorieën per minuut. Net zoals het bijbehorende brood. Dat is bijna 15 keer zo weinig als een vloeibare calorieplens chocolademelk.

Lees ook: Een ondoordachte maaltijd is niet de moeite waard, zegt deze filosoof

Van den Boer vraagt zich af of er in het Nederlandse dieet nog ruimte is om over te schakelen naar voedsel dat niet makkelijk met veel calorieën naar binnen glijdt. Die ruimte is er. Het kwart van de voedingsmiddelen waarmee we de minste calorieën per minuut binnenkrijgen, daar halen we eenvijfde van onze energie uit.

Eet dus vaker gekookte aardappelen en minder patat. Eet fruit in plaats van appelmoes. Eet vlees van het stuk en niet als gehakt of als zachte worst. En bovenal: laat energierijke vloeistoffen met suiker en alcohol staan.

Er is dus voeding die tot traag eten uitnodigt. Is er ook eetgezelschap mogelijk waarvan we trager gaan eten? Van den Boer deed één experiment en zag niet dat snelle eters vertraagden als ze met een geïnstrueerd trager happende tafelgenoot aten. Het lijkt er wel op dat de snelle eter blijft dooreten (en opscheppen) tot de trage eter eindelijk klaar is. Maar meer onderzoek is nodig.

    • Wim Köhler