De brug die er koste wat kost komt

Infrastructuur Zeven Nederlandse bedrijven worden mogelijk vervolgd voor het meewerken aan de bouw van de brug naar de Krim.

De annexatie van de Krim heeft de urgentie van de brugverbinding met Rusland alleen maar vergroot. De enige landverbinding van het schiereiland is die met Oekraïne. Foto Pavel Rebrov/Reuters

Bruggen verbinden, zo wil het cliché. Maar de nieuwe brugverbinding die Rusland bouwt naar de Krim is net zo omstreden als de annexatie van het schiereiland zelf.

Afgelopen vrijdag bevestigde het Nederlandse Openbaar Ministerie dat het strafrechtelijk onderzoek is begonnen naar zeven Nederlandse bedrijven die zouden hebben meegewerkt aan het Russische prestigeproject. Het OM verdenkt de bedrijven ervan EU-sancties te hebben overtreden.

Het OM wil niet zeggen welke bedrijven het zijn. Volgens De Gelderlander gaat het in ieder geval om Dematec Equipment uit Dodewaard, dat een heihamer verkocht, en Bijlard Hydrauliek uit Milsbeek, dat onderdelen voor deze machine leverde. In september schreef de krant ook al over deze bedrijven.

Bijlard Hydrauliek liet weten niet op de hoogte te zijn geweest van het feit dat de heimachine op de Krim zou worden ingezet. Dematec-directeur Derk van den Heuvel gebruikte een handige redenering: de heimachine zou alleen zijn gebruikt op Rússisch grondgebied – de EU-sancties (die zakendoen op het schiereiland verbieden) zouden niet zijn geschonden.

Nog even afgezien van de vraag hoe geloofwaardig het is dat de heihamer alleen aan de Russische kant van de Straat van Kertsj is ingezet, gaat de vlieger van directeur Van den Heuvel niet op. De sancties verbieden namelijk niet alleen het zakendoen met de Krim, maar ook met personen die vanwege de annexatie op een zwarte lijst van de EU zijn gezet. Poetins oude judo-vriend Arkadi Rotenberg staat ook op die lijst. Zijn bedrijf Stroygazmontazh is de hoofdaannemer voor de bouw van de brug.

Het nut van de 'Krimbrug'

Op zich is de brug over de Straat van Kertsj een knap staaltje: 19 kilometer weg en spoorverbinding vanaf de landpunt bij Taman via het eiland Toezla naar Kertsj, op de Krim.

Het project (dat tegen de huidige roebelkoers ongeveer 4 miljard euro kost) lijkt ook op tijd af te komen. Op 1 maart kondigde president Poetin in een toespraak voor de Doema en de Federatieraad aan dat autoverkeer over de brug „binnen enkele maanden” mogelijk zou zijn. Kort daarop liet Arkadi Rotenberg weten dat die termijn met een half jaar kon worden vervroegd. De verwachting is nu dat de eerste Russische automobilisten eind mei de brug op kunnen. Het treinverkeer volgt later. Problemen zijn er ook met veiligheidsvoorzieningen voor het vrachtverkeer, dat daardoor pas in december 2019 op zijn vroegst kan gaan rijden.

Een korte blik is genoeg om het nut van de ‘Krimbrug’ te begrijpen. Al in 2010 tekenden de toenmalige Oekraïense president Viktor Janoekovitsj een overeenkomst met de Russische president Dmitri Medvedev voor een brugverbinding – goed voor het ontsluiten van het schiereiland, dat het vooral moet hebben van Russische toeristen.

De annexatie van de Krim heeft de urgentie van de brug alleen maar vergroot. De enige landverbinding van het schiereiland is die met Oekraïne. Op 19 maart 2014, een dag nadat de Krim officieel deel was geworden van de Russische Federatie, liet de Russische president Poetin weten dat de brug er koste wat kost moest komen. Het strategische belang van de brug wordt onderstreept door grootschalige veiligheidsmaatregelen: een FSB-post, luchtafweerraketten, en zelfs een speciale ‘amfibische eenheid’ van de Russische Nationale Garde.

Er is trouwens nog een probleem voor Moskou: de Krim is nu nog afhankelijk van Oekraïense stroom. Vorig jaar ontstond er een rel toen bleek dat Rusland gasturbines van het Duitse Siemens had geïnstalleerd in twee nieuwe elektriciteitscentrales op het schiereiland. Siemens reageerde woedend: de turbines zouden bestemd geweest zijn voor een project in Taman – aan de overkant van de zeestraat.