Wie staan er op deze foto’s?

Help het Fotomuseum bij de identificatie van mensen, plaatsen en gebouwen op de foto’s van de beroemde Cas Oorthuys.

Dokwerkers van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) keren huiswaarts, Rotterdam- Heijplaat, 1957. Foto Cas Oorthuys

Misschien was Rotterdam daarom wel ‘zijn’ stad: Cas Oorthuys (1908-1975) was niet van plan om fotograaf te worden, maar volgde een opleiding als bouwkundige en architect. Toen hij begin jaren dertig ontslagen werd, trachtte hij wat te verdienen met zijn liefhebberij. Na de oorlog kwam zijn carrière als fotograaf in een stroomversnelling en vond hij in de wederopbouw van de havenstad terug waar oorspronkelijk zijn voornaamste interesse lag.

„Oorthuys was geworteld in het culturele leven van Amsterdam”, zegt conservator Loes van Harrevelt van het Nederlands Fotomuseum. „Die stad fotografeerde hij soms wat romantisch. In Rotterdam trok hem de moderne en spannende architectuur. Hij ontwikkelde er zijn documentairestijl verder en vond composities in het samenspel van gebouwen, schepen en kranen. Juist dat abstracte werk heeft hem wereldberoemd gemaakt.”

Dat werk culmineert eind jaren vijftig in Rotterdam, dynamische stad, zijn meest vermaarde boek. De originele uitgave van dat boek zal ook te zien zijn op de overzichtstentoonstelling die vanaf september in het Fotomuseum te zien is, onder de titel Dit is Cas | Vintage fotografie van Cas Oorthuys. Het museum put daarvoor uit het archief van Oorthuys dat het beheert en laat niet alleen zijn Rotterdamse werk, maar een selectie van hoogtepunten uit zijn volledige oeuvre zien.

Vertrekhal van de Holland-Amerika Lijn, Rotterdam, 1956. Foto Cas Oorthuys

Voorafgaand aan de expositie is deze week het project Captions for Cas van start gegaan. De afgelopen maanden is het museum begonnen met het digitaliseren van de meer dan 440.000 contactafdrukken die de fotograaf heeft nagelaten. De kleine fotootjes van zes bij zes centimeter zijn handmatig verzameld op contactvellen met vier maal drie foto’s, verzameld in 442 albums. Elke afdruk correspondeert met een negatief.

Overloop tussen Coolsingel- en Meentvleugel van het Beurscomplex, Rotterdam, 1955-1959.

Het archief wordt tot op de dag van vandaag geraadpleegd en gebruikt, zegt Van Harrevelt. „Maar dat gebruik laat sporen na, en dit archief is zo uniek, dat we het als een museaal object zijn gaan beschouwen en in ons depot willen bewaren. Alleen zo kunnen we het goed conserveren. Om het toch toegankelijk te houden, hebben we besloten de albums te digitaliseren.”

Overloop tussen Coolsingel- en Meentvleugel van het Beurscomplex, Rotterdam, 1955-1959.

Hulp van publiek

De digitalisering biedt ook de kans om het werk van Oorthuys te beschrijven. Van niet elke foto (of serie foto’s) is bekend wanneer ze zijn genomen, op welke locatie en wat of wie er op staat. Daarom roept het Fotomuseum de hulp van het publiek in. Sinds 1 mei staan alle foto’s online en kan iedereen die dit wil een bijdrage leveren aan de beschrijving.

Omdat het werk van Oorthuys minstens 43 jaar oud is, zal de kennis over de foto’s vooral van oudere generaties moeten komen, aldus Van Harrevelt. „Drie jaar geleden hadden we hier de expositie Rotterdam in the Picture georganiseerd, met beelden van de stad van 19de eeuw tot heden. Die tentoonstelling liep storm, vooral door oudere mensen die in groepjes stonden te discussiëren bij foto’s over wat er nu eigenlijk te zien was. Op zoiets hopen we nu opnieuw, maar dan op internet.”

Foto Cas Oorthuys

In elk geval zal de expositie ook in de stad niet onopgemerkt voorbij gaan. Behalve de grote tentoonstelling in het museum zelf, komt er een kleine buiten-expo bij het Centraal Station met alleen foto’s van Rotterdam. Op een speciale routeapp kunnen mensen een wandeling maken langs locaties waar Oorthuys gefotografeerd heeft. De app laat de foto’s van toen zien en geeft er een toelichting bij.