Spanje lost een ereschuld in

Spanje

Pas in 1992, een kleine 400 jaar na de inquisitie kregen de Joden gelijke rechten.

Betoging in Duitsland, 25 april, tegen antisemitische aanval in Berlijn op man met keppeltje, waarbij ook betogers van andere geloven een keppeltje dragen.

De Jodenvervolging was 526 jaar geleden op het Iberische schiereiland zo massaal dat de gevolgen daarvan vandaag de dag nog altijd zichtbaar zijn. Dat wil zeggen: er zijn sinds de Reconquista vrijwel geen Joden meer in Spanje.

Al vanaf de tweede eeuw voor Christus wonen zogenoemde Sefardische Joden op het Iberische schiereiland. ‘Sefardim’ is afgeleid van het Hebreeuwse woord voor Spanje, Sefaràd. In 1492 stonden zij voor de keuze: zich bekeren tot het christendom of de dood.

Honderdduizenden waren al eerder op de vlucht geslagen voor het regime van de ‘katholieke koningen’ Ferdinand II van Aragon en Isabella van Castilië. Vijf jaar later werden de Joden ook uit Portugal verdreven.

Een kleine vierhonderd jaar na de inquisitie keerden de eerste gemeenschappen Joden terug toen er in 1869 godsdienstvrijheid kwam in Spanje. Pas vijfhonderd jaar na het verdrijvingsedict, in 1992, kregen de 40.000 joden die toen in Spanje woonden officieel gelijk rechten.

De Spaanse regering heeft besloten een ereschuld in te lossen. Alle Sefardische Joden kunnen sinds 2015 de Spaanse nationaliteit krijgen op voorwaarde dat ze kunnen aantonen dat hun wortels op het Iberische schiereiland liggen. De federatie van Joodse gemeenschappen in Spanje moet hun afkomst bevestigen en ze moeten een inburgeringstoets doen.

Wereldwijd zouden er circa 3,5 miljoen Sefardische Joden zijn. Naar verwachting zullen zo enkele tienduizenden Joden gebruikmaken van de wetgeving. De laatste drie jaar hebben enkele duizenden al een Spaans paspoort gekregen. De meesten kwamen uit Marokko, Turkije en Venezuela.

In Portugal werd al in 2013 een vergelijkbare wet van kracht. Daardoor is met name in Porto een nieuwe Joodse gemeenschap ontstaan.

Uit onderzoek van de Anti-Laster Liga van tien jaar geleden bleek dat bijna de helft van de Spanjaarden geen positief beeld had van Joden. Daarbij ging het eerder om negatieve stereotypen dan haat. Het aantal antisemitische incidenten is in Spanje heel beperkt.