Rechter verbiedt lawaaiprotest bij dodenherdenking

Tijdens de rechtszaak zwakte de initiatiefnemer zijn plannen voor een lawaaidemonstratie verder af. Het door hem voorgestelde luchtalarm noemt de rechter “geen goed alternatief”.

Beveiliging bij het Nationale Monument op de Dam tijdens de nationale dodenherdenking in 2017. Foto Koen van Weel/ANP

De actiegroep Geen 4 Mei Voor Mij mag vrijdag tijdens de Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam geen lawaaiprotest houden. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam donderdagmiddag besloten in een kort geding dat de initiatiefnemer had aangespannen. De demonstratie, die was verboden door waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen, vormt ook volgens de rechter een verstoring van de openbare orde. Een gebiedsverbod voor initiatiefnemer Rogier Meijerink blijft eveneens in stand.

De actievoerders, van wie tot nu toe alleen Rogier Meijerink bekend is, waren van plan zich te mengen in het publiek van de Nationale Dodenherdenking. Vlak na het taptoesignaal om 20.00 uur zouden ze beginnen met schreeuwen. “Dan wordt het maar een knokpartij”, zei initiatiefnemer Meijerink donderdagochtend tegen NRC.

Bij het kort geding donderdagmiddag paste Meijerink zijn plan echter al aan. In plaats van te gaan schreeuwen, stelde hij een luchtalarm te willen laten afgaan vlak voor de Dodenherdenking om vervolgens om 20.00 uur de Dam met zijn medeactievoerders in stilte te verlaten. Ook dit heeft de gemeente verboden, door een gebiedsverbod voor Meijerink in te stellen. De rechter stelt nu dat de actievoerders tijdens het kort geding geen goede alternatieven hebben geboden om hun mening te laten horen. “U heeft het recht om uw boodschap te verkondigen. De vraag is: mag dat op de manier waarop u het wil. Het antwoord is nee”, aldus de rechter.

Meijerink wil desondanks naar de Dam. “We gaan ons mengen onder het publiek en geluid maken. Als je het in je eentje doet en niet als groep ben je geen manifestatie”, zo zei hij na afloop van het kort geding.

‘Racistisch’

Meijerink is boos dat ook Nederlandse soldaten worden herdacht die na de bevrijding in Nederlands-Indië vochten. Dat zijn volgens hem “oorlogsmisdadigers”. Ook zouden volgens hem de slachtoffers moeten worden herdacht die Nederlanders in de voormalige kolonie maakten. De groep noemt de herdenking daarom hypocriet en racistisch. “Het gaat voor mij niet over de persoonlijke invulling van de herdenking, maar over hoe de staat geschiedenis aan het witwassen is”, aldus Meijerink, die in 2013 is veroordeeld vanwege krakersrellen in Utrecht.

NRC-redacteur Kim Bos sprak vooraf met actievoerder Meijerink: Schreeuwen op 4 mei als onderdeel van ‘sociale strijd’

Voordat de zitting van start ging, hadden tegenbewegingen al aangekondigd op te treden tegen een eventuele lawaaidemonstratie tijdens de Nationale Dodenherdenking. De groep AFCA Maluku, de harde kern van Ajax, wil volgens De Telegraaf dan ingrijpen. Molukkers zouden het niet toestaan dat de herdenking van hun grootouders die in Nederlands-Indië vochten wordt verstoord. Ook de Surinaamse motorclub Marron United liet aan stadszender AT5 weten aanwezig te zullen zijn op de herdenking en in te zullen grijpen bij als er demonstranten gaan schreeuwen.

Eerdere protesten

In 2010 werd de Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam ook verstoord door een schreeuwende man, daarna de ‘Damschreeuwer’ genoemd. Er ontstond paniek en tientallen mensen raakten gewond. De Damschreeuwer werd veroordeeld tot zestien maanden cel, waarvan acht voorwaardelijk. Ook kreeg hij een gebiedsverbod voor de herdenkingen in de jaren daarna.

In 2016 werd op sociale media geprotesteerd tegen de dodenherdenking onder de naam ‘Geen 4 mei voor mij’, uit protest tegen moslimhaat en hedendaags fascisme in Nederland. Meijerink is naar eigen zeggen door dit protest geïnspireerd.

Correctie (4 mei 2018): In een eerdere versie van dit bericht stond ‘AFCA Maluku’ verkeerd geschreven als ‘AFC Maluku’. Dit is aangepast.