Opinie

    • Birte Schohaus

Ieder gewoon mens heeft iets bijzonders

Zap Tubbergse jagers, ouderen op reis; genoeg gewone mensen op televisie. Kleine verhalen blijven ontroeren.

Voor de liefhebber van ‘gewone mensen-verhalen’, was woensdag een goede televisieavond. Stand van Nederland (WNL) en Kasboekje van Nederland (NTR) gingen vooral over mensen met illustratieve, maar niet per se exemplarische verhalen. Zo zagen we in eerstgenoemde voorbereidingen voor een miljoenenbruiloft, terwijl de gemiddelde trouwerij 12.000 euro kost. De mevrouw die in Kasboekje een heel landgoed had geërfd representeerde ook niet helemaal wat Nederlanders gemiddeld doorgeven. Hier bleek weer dat in de journalistiek alleen de uitzonderlijke verhalen tellen, terwijl de programma’s vaak pretenderen over de ‘gewone Nederlander’ te gaan, wie dat ook moge zijn. Die kwam alleen aan bod in voice-overs, achtergrondverhalen en CBS-cijfers. Het bleef daardoor een abstract gegeven.

In Typisch Tubbergen (EO) was van abstractie gelukkig geen sprake. In de serie over het Twentse plaatsje worden koeien geslacht, vossen geschoten en wapens gecontroleerd. Heel concreet. Voor wie op het platteland is opgegroeid zal de serie een vertrouwd gevoel oproepen.

Ook bij Marktplaats: Heel Holland Handelt (SBS6), een programma over advertenties op internet, zijn de aangeboden objecten heel tastbaar. Achter elke advertentie zit een Man bijt Hond-achtig verhaaltje. Een fanatieke vader die zijn zoon aanspoort steeds beter te motorcrossen, een alleenstaande jongeman die zich helemaal kan verliezen in bordspellen, of een oudere die zijn zolder zo netjes op orde heeft dat hij er een dansje zou kunnen doen, wat hij dan ook meteen demonstreert. Ze zouden allemaal zo bij je in de straat kunnen wonen.

SBS6 stuurde later die avond ‘gewone Nederlanders’, om maar bij die term te blijven, op pad. In de tweede aflevering van De wereld rond met 80-jarigen belandde de groep bejaarden in Zambia. Ze beleefden een cultuurshock die we al talloze keren hebben gezien („Ik ga liever in de bush bush dan in dit smerige gat te plassen”).

De vervulling van hun wensen is keer op keer een tearjerker, want allemaal hebben ze wel iets zwaars meegemaakt en zijn ze ontzettend ontroerd wanneer ze toch nog met een helikopter over de Victoriawatervallen mogen vliegen. Het is feelgood-tv volgens het bekende stramien. Toch was ik geraakt door de levenshouding van de ouderen. Ze willen niet zeuren, maar er iets moois van maken.

Hetzelfde gevoel bekroop me bij de Tubbergenaren die altijd voor elkaar klaar staan en kunnen genieten van hun rustige leven. En bij de dame die op Marktplaats een nieuw onderkomen voor haar tweedehands trouwjurkenwinkel zocht. Ze verkoopt ze voor een goed doel aan vrouwen met een kleine beurs. Haar doel is tegelijk klein en heel groot, mensen blij maken en daarmee de wereld een stukje beter.

Proberen deze programma’s opzettelijk dit romantische gevoel over te brengen? Ja. Ben ik erin gestonken? Zeer zeker. Naast het abstracte nieuws over de stand van het land, economische ontwikkelingen en politieke veranderingen, is er ook behoefte aan het kleine verhaal. Typisch Tubbergen laat zien dat daar niet altijd uitleg voor nodig is. Het is juist de kracht dat de mensen zelf vertellen wat hen bezig houdt. Daar zou SBS6 met zijn uitleggerige voice-overs nog een voorbeeld aan kunnen nemen.

Concludeerde Bas Heijne in Onbehagen niet dat contact tussen mensen cruciaal is? Ik zou bijna willen zeggen, ga ervoor, het begint op Marktplaats. En anders wel in Tubbergen.

Birte Schohaus vervangt deze twee weken Arjen Fortuin.
    • Birte Schohaus