Je weet pas wat je mist als je (even) van Facebook bent

Sociale media Zelfs voor de grootste critici is daadwerkelijk stoppen met Facebook lang niet even vanzelfsprekend.

Zonder Facebook ook geen platform om de selfies van de vakantie in Hongkong te delen Foto AFP

Twee weken na het ‘Bye Bye Facebook’-evenement van tv-programma Zondag met Lubach hebben ruim 1.200 mensen het verwijderen van hun account niet doorgezet. Eén op de tien gebruikers die eerder hun profiel verwijderden zijn weer actief, blijkt uit een inventarisatie van NRC. Na het opzeggen van het account neemt Facebook twee weken de tijd om het profiel definitief te verwijderen. Als de gebruiker in die periode weer inlogt, dan kan de verwijdering worden teruggedraaid. Het sociale medium lijkt onmisbaar geworden voor sommige gebruikers.

Lees ook: Komediant Arjen Lubach riep op om ‘teringsite’ Facebook te verlaten. Twee op de vijf deelnemers vetrok daadwerkelijk.

Jackie Oden (22) is één van de gebruikers die het account eerst verwijderde, maar later terugkeerde naar het platform. Het knaagde al langer: ze besteedde te veel tijd aan Facebook, vond ze. Ze verwijderde eerder de app van haar telefoon, en blokkeerde de site. Maar ze keerde toch steeds terug. De uitzending van Lubach was het laatste zetje: nu zou ze echt stoppen. „Maar toen ik mijn profiel had verwijderd, merkte ik dat ik veel updates miste.” Oden was in de twee weken jarig. „Ik kreeg heel weinig felicitaties. Iemand anders had een foto van mij op Facebook gezet; na twee dagen hield ik het niet meer: ik wilde weten wie had gereageerd.”

De aanleiding van Zondag met Lubach voor de oproep om te stoppen met Facebook vormden vooral recente privacyschandalen. Marketingbedrijf Cambridge Analytica gebruikte data van 87 miljoen Facebookprofielen om nauwkeuriger online te adverteren. Amerikaanse en Britse overheden doen onderzoek naar kiezersmanipulatie door het bedrijf. Cambridge Analytica stopte woensdag vanwege „reputatieschade”.

Eric Huffmeijer (42) uit Bergen op Zoom was helemaal niet zo met privacy bezig. Wel vond hij dat Facebook meer marktplaats dan sociaal medium werd. „Ik kreeg een hoop flauwekul te zien.” Toen hij zijn profiel verwijderde, werd hij geconfronteerd met alle contacten die hij zou verliezen. Geen updates meer van familie elders in het land, geen chatgesprekken via Facebook Messenger; dat werd hem te gortig. Eén dag voor het verstrijken van de twee weken activeerde hij zijn profiel weer. Hij gaat Facebook bewuster gebruiken. Huffmeijer is met de stofkam door de privacyinstellingen gegaan, verwijderde de app van zijn telefoon, hield een grote schoonmaak onder vrienden en is begonnen met het aanleggen van een adresboek. „Ik heb het voorlopig toch nog even nodig, maar blij ben ik er niet mee.”

Lees ook: We moeten technologie niet demoniseren na het Facebook-schandaal, maar snel de fouten repareren, zegt Tim O’Reilly, ‘het orakel van Silicon Valley’.

Ook theatermaker Eddie B. Wahr (66), lid van cabaretgroep Niet Uit Het Raam, zag pas in wat hij zou verliezen toen hij zijn profiel al had verwijderd. „Ik ben vijf jaar geleden ernstig ziek geweest. Ik kreeg heel veel mensen op bezoek in het ziekenhuis omdat ze via Facebook wisten dat ik ziek was. Daar stond ik pas bij stil toen ik was gestopt met Facebook.”

Desondanks bevielen die paar dagen zonder Facebook hem wel. Als theatermaker kon hij echter niet om Facebook heen. Het is voor hem belangrijk om zijn shows aan de man te brengen. „Mijn grootste doel was Facebook als reclamezuil te gebruiken. Dat werkt best goed.” En wat moest hij met het gemaakte filmpje doen? „Ik dacht: ik meld me gewoon weer aan. Dan kan ik weer posten wat ik van de zomer allemaal ga doen.”

Facebook is ook een te groot onderdeel geworden van het online leven, ervaarde Jimmy Dingemans (23). Zonder Facebook kon hij bij bepaalde online diensten niet meer inloggen. Muziekdienst Spotify bood hem nog alternatieven, maar inloggen bij het populaire schietspel Fortnite kon alleen via zijn Facebookprofiel. Zonder account raakte hij al zijn verzamelde upgrades kwijt. Het hielp ook niet dat al zijn vrienden op Facebook bleven. „Ik was de enige die stopte. Het is een manier van leven geworden.”

    • Wouter van Loon
    • Rik Wassens