Aantal verstrekte pgb’s laatste jaren afgenomen

De afname heeft mogelijk te maken met de frequente fraude die gepleegd wordt met de pgb’s. Dat schrikt gemeenten af.

Foto Roos Koole/ANP

Het aantal door gemeenten verstrekte persoonsgebonden budgetten (pgb’s) is de afgelopen jaren afgenomen. Nieuwe cijfers van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) laten zien dat sinds 2015 bijna 13 procent minder pgb’s zijn vergeven aan hulpbehoevenden.

De daling is opvallend. Tot 2015 steeg het aantal pgb’s: dat jaar werden er 148.000 uitgegeven. Vorig jaar liep dit terug tot 123.941, al is dit wel een voorlopig cijfer. Of deze terugloop inhoudt dat er ook minder geld is uitgegeven aan de pgb’s is niet duidelijk. SVB heeft alleen cijfers verstrekt over de absolute aantallen.

Over wat de daling veroorzaakt, doet de SVB geen uitspraken. In Trouw vermoedt de belangenvereniging voor pgb-houders dat het te maken heeft met hoe ingewikkeld het aanvragen van een pgb is geworden. Het zou hulpbehoevenden afschrikken.

Hoe moeilijk is het om een pgb aan te vragen? Bekijk onze animatie:

Ook de grootschalige fraude die de afgelopen jaren gepleegd is met het pgb heeft mogelijk bijgedragen aan de afname. Vermoedelijk zijn gemeenten daardoor terughoudender geworden met het uitschrijven van pgb’s.

Met het pgb kunnen hulpbehoevenden zelf zorg inkopen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld een familielid inschakelen dat hen helpt bij het wassen, of een zzp’er. Bij reguliere zorg huurt de gemeente een zorginstelling in die de verzorging regelt van de gehandicapte of oudere. Door het zelfstandige karakter van pgb’s kunnen gemeenten de ingekochte zorg minder goed controleren. Dat werkt fraude in de hand.

Problemen

Om de frequente fraude met het pgb tegen te gaan paste toenmalig staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) de regels aan in 2015. Sindsdien maakt de gemeente het geld over naar de SVB in plaats van naar de patiënt. De SVB betaalt vervolgens de declaraties van de zorgverlener.

Deze nieuwe werkwijze leidde tot veel problemen. Het nieuwe systeem bleek foutgevoelig en bijzonder complex. Van Rijn beloofde vorig jaar februari een gebruiksvriendelijke website waarop patiënten alle pgb-zaken konden regelen. In augustus bleek dat die er voorlopig niet komt.

Aanhouding Utrecht

In april arresteerde de recherche zorgfraude van de Inspectie SZW twee mannen in Utrecht die verdacht worden van pgb-fraude. Zij regelden de zorgdeclaraties voor meer dan honderd patiënten met een pgb. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) werd het overgrote deel van die declaraties niet aan zorg besteed en belandde het geld, een bedrag van rond de 6 miljoen euro, op de bankrekening van het tweetal. Vermoedelijk werkten zij samen met de personen voor wie de budgetten waren bestemd.

Correctie (4-5-2018): In een eerdere versie van dit bericht stond dat de politie de twee mannen in Utrecht arresteerde die verdacht worden van fraude met pgb’s. Dat klopt niet. De recherche zorgfraude van de Inspectie SZW verrichtte de arrestatie. Hierboven is dat aangepast.

    • Guus Ritzen