Opinie

Nucleaire deal niet opzeggen als bedrog niet is aangetoond

Vorige week probeerden Europese regeringsleiders Donald Trump ervan te weerhouden de afspraken die Iran heeft met de internationale gemeenschap over zijn nucleaire activiteiten op te zeggen. President Macron zette zijn staatsbezoek, inclusief optreden voor het Congres, ervoor in.

Macron was koud de deur uit, of bondskanselier Merkel maakte haar opwachting in het Witte Huis voor een werkbezoek. Andere politicus, zelfde boodschap. Zondag telefoneerden beiden met premier May in Londen en Macron belde met de Russische president Poetin en de Iraanse president Rohani. Iedereen is voor behoud van de afspraken, die inhouden dat Iran tussen 2015 en 2025 zijn nucleaire activiteiten tot een minimum beperkt, in ruil voor het opschorten van economische sancties.

Maandagavond was het de beurt aan de tegenpartij. De Israëlische premier Netanyahu, van meet af aan fel tegen de afspraken, presenteerde in een live tv-show documenten over het Iraanse atoomprogramma die zijn inlichtingendiensten hebben buitgemaakt. Uit die stukken zou blijken dat Iran over zijn atoomprogramma heeft gelogen.

Tússen de voor- en tegenstanders, lekker centraal, staat Trump. Hij is al jaren fel tegen de deal en moet periodiek aan het Congres melden of Amerikaanse sancties opgeschort mogen blijven. Op 12 mei verstrijkt weer zo’n deadline. Trump had natuurlijk allang een besluit kunnen nemen. Dat doet hij niet. Vaak lijkt het alsof Trump zelf het middelpunt is in de Iran-kwestie en niet de stabiliteit in het Midden-Oosten, waar het allemaal om is begonnen.

Trump heeft veel bezwaren tegen de deal. Iran is niet betrouwbaar, Iran bouwt raketten, Iran speelt een gevaarlijke rol in Syrië en Jemen, Iran is een gevaar voor Israël. Veel Europeanen delen die zorgen, maar trekken een andere conclusie.

De rol van Iran in de regio en de bouw van raketten, hoe betreurenswaardig ook, vallen buiten de deal en kunnen dus formeel geen dealbreaker zijn. Opzeggen kan eigenlijk alleen als Iran aantoonbaar in overtreding is – vooralsnog is dat bewijs er niet. Experts van de IAEA en een internationale commissie, die de deal begeleidt, moeten zich erover uitspreken. Iran moet aan dergelijk onderzoek meewerken.

Resteert het feit dat Iran in de gaten gehouden wordt en dankzij de deal moeilijker een eigen kernwapen kan ontwikkelen. Dat is winst. Waarom zou men dat op het spel zetten in de vage hoop op een betere deal? Gezien de spanningen tussen Israël en Iran over Iraanse activiteiten in Syrië is het juist van belang om met Iran in gesprek te blijven.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.