De meeste bultrugvrouwtjes zijn weer zwanger

Zeebiologie Met bemonstering van honderden bultruggen konden biologen eindelijk goed vaststellen hoeveel bultruggen zwanger zijn.

Bultruggen bij Antarctica Foto Getty Images

Goed nieuws voor de bultrug: gemiddeld 65 procent van de vrouwtjes is zwanger. Vreemd is wel dat er relatief weinig jonge walvissen worden geteld. Dat schrijven Amerikaanse biologen deze week in Royal Society Open Science.

Een halve eeuw geleden stond Megaptera novaeangliae nog op het punt van uitsterven. De onderzoekers bestudeerden tussen 2010 en 2016 een bultrugpopulatie in de Zuidelijke Oceaan, ten westen van het Antarctisch Schiereiland. Die regio is een van de snelst opwarmende gebieden op aarde: sinds de jaren vijftig is de temperatuur er met zo’n 7 graden Celsius gestegen. Daarom wilden de biologen een goede inschatting maken van de huidige populatieomvang, om te kijken hoe die zich in toekomstige decennia zal ontwikkelen.

Jacht

Rond het Antarctisch Schiereiland werd in de eerste helft van de twintigste eeuw intensief op bultruggen gejaagd, tot ze in 1966 als beschermde diersoort werden aangewezen. Sindsdien is er wel onderzoek gedaan naar het herstel van populaties, maar die bestonden vaak uit grove schattingen van het aantal jonge walvissen.

Daarom telden de Amerikaanse biologen nu het aantal zwangere bultruggen. Dat klinkt makkelijker dan het is, want een zwangere walvis is op het oog moeilijk te herkennen. En het maken van echo’s is lastig omdat de dieren te groot zijn om te vangen. Daarom namen de onderzoekers bij zwemmende dieren monsters van de huid en de onderhuidse vetlaag. Daarin is het zwangerschapshormoon progesteron te detecteren. In totaal namen ze blubbermonsters af bij 268 vrouwtjes. Deze dieren zijn elf maanden drachtig. Het gemiddelde percentage zwangere walvissen per jaar was 65 procent; in het najaar liep het op tot ruim 72 procent. Dit is een beduidend hoger percentage dan in de jaren vijftig geschat werd in het gebied: toen kwamen onderzoekers uit op 48 procent zwangere bultrugvrouwtjes

Ook het feit dat nu veel vrouwtjes met jong tegelijkertijd alweer zwanger zijn is een teken van een gezonde populatie, schrijven de biologen. Het rare is dat de populatie op basis van het hoge zwangerschapspercentage sneller zou moeten groeien dan het geval is. Dat kan duiden op een flink aantal miskramen, maar het kan ook zijn dat er veel jonge dieren onopgemerkt blijven.

    • Gemma Venhuizen