‘200 tot 300 miljoen te besparen op medicijnen’

Geneesmiddelprijzen In Nederland zijn de prijzen voor innovatieve geneesmiddelen relatief hoog in vergelijking met andere Europese landen.

Foto David van Dam

Alleen generieke, merkloze geneesmiddelen zijn in Nederland goedkoper dan in andere Europese landen. Bij de innovatieve, dure merkgeneesmiddelen liggen de prijzen in Nederland echter aanzienlijk hoger dan in landen als België, Italië, Zweden en Noorwegen.

Dat blijkt uit een vergelijkend onderzoek naar geneesmiddelenprijzen van de Zweedse toezichthouder op tandzorg en apotheken TLV. Onderzoeken waarbij de prijzen van geneesmiddelen in verschillende landen met elkaar worden vergeleken zijn schaars. Dat komt door een gebrek aan openbare informatie, maar soms ook schrikken onderzoekers terug voor juridische claims vanuit de farmaceutische industrie.

Het Zweedse TLV heeft de prijzen van geneesmiddelen in twintig Europese landen vergeleken in de afgelopen vier jaar. De vergelijking is gebaseerd op lijstprijzen en niet op eventueel (geheime) prijsafspraken. TLV heeft gecorrigeerd voor de hoeveelheden die in een land van een geneesmiddel worden verkocht.

In Oost- en Zuid-Europese landen blijken de lijstprijzen van identieke geneesmiddelen vaak veel lager. Onder de West-Europese landen komt Zweden zelf als een van de goedkoopste landen uit het onderzoek. Bij de merkloze geneesmiddelen is Nederland dat ook. Daarbij gaat het om de zogeheten generieke geneesmiddelen waarvan het patent verlopen is en er een of meerdere concurrenten zijn verschenen. Daardoor gaat soms tot 95 procent van de prijs af en kosten die geneesmiddelen nog maar enkele euro’s per doosje.

Innovatieve geneesmiddelen

De lage prijzen in Nederland lijken het succes van het zogeheten preferentiebeleid, dat in 2008 werd ingevoerd, te bewijzen. Daarbij sluit de zorgverzekeraar een overeenkomst met een fabrikant van generieke geneesmiddelen en is de vergoeding van de verzekerden in principe beperkt tot producten van die fabrikant. Wel werd onlangs door adviesbureau Berenschot nog geconstateerd dat door het preferentiebeleid het aantal tekorten aan geneesmiddelen in Nederland hoger zou zijn.

Maar bij de innovatieve geneesmiddelen, waarvan de lijstprijs vele malen hoger is en oploopt tot tientallen en soms zelfs honderden euro’s, zijn de prijzen in Nederland 23 tot 33 procentpunt hoger dan in landen als Slowakije, Griekenland en Polen. In landen met een vergelijkbaar welvaartsniveau als Italië, Zweden, Noorwegen, Spanje, België en Frankrijk is Nederland zes tot 17 procentpunt duurder.

Volgens Henk Eleveld, beleidsadviseur farmacie bij zorgverzekeraar Menzis, is een belangrijke reden voor de hoge Nederlandse prijs het feit dat bij de vaststelling van de maximumprijzen door het ministerie van VWS wordt vergeleken met slechts vier landen: het relatief dure Duitsland, Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk. „De kans bestaat ook nog dat het onder die landen goedkope Verenigd Koninkrijk uit dat rijtje verdwijnt na de Brexit, omdat de wet voorschrijft dat wordt vergeleken met andere EU-lidstaten.”

Volgens Eleveld zou het beter zijn om meer landen met een zelfde welvaartsniveau in het vergelijkende mandje op te nemen. „Je kunt beter naar negen andere landen kijken, waarbij je per geneesmiddel het gemiddelde van de laagste drie landen neemt.” Hij schat dat daarmee 200 tot 300 miljoen euro bespaard kan worden op de geneesmiddelenuitgaven van innovatieve geneesmiddelen in Nederland. Via apotheken wordt in Nederland voor ongeveer 5 miljard euro aan geneesmiddelen verstrekt, via ziekenhuizen voor nog eens ongeveer 1,8 miljard euro.