‘Brussel’ wil hogere EU-begroting, maar minder dan verwacht

De Europese Commissie stelt voor de EU-begroting te verhogen om onder meer illegale immigratie tegen te gaan. Nederland dreigt zijn jaarlijkse korting van 1 miljard euro kwijt te raken.

Jean-Claude Juncker in het Europees Parlement. Foto Olivier Hoslet/EPA

De Europese Commissie heeft woensdag voorgesteld om de Europese begroting te verhogen, ondanks het Britse vertrek uit de EU. Het geld zou onder meer nodig zijn om de Europese buitengrenzen beter te bewaken tegen illegale immigratie. Maar er hoeft wat Brussel betreft minder bij dan eerder werd verwacht.

EU-landen moeten het de komende twee jaar eens worden over de volgende meerjarenbegroting (2021-2027), een complex onderhandelingsspel dat om de zeven jaar voor de nodige emoties zorgt. Bij de aftrap woensdag stelde de Commissie voor om de begroting op te rekken naar 1,11 procent van alle EU-economieën bij elkaar op geteld - vergeleken met 1,03 procent nu.

Daarmee kiest de Commissie voor een relatief lage verhoging, hoewel het in absolute getallen om 192 miljard euro extra gaat, ten opzichte van de vorige meerjarenbegroting (2014-2020). In totaal gaat het voor de periode van zeven jaar om 1.279 miljard euro.

Handreiking aan Nederland

Voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie lichtte het voorstel woensdagmiddag toe in het Europees Parlement. „Als wij alles hadden opgeteld aan wat iedereen in de EU allemaal wil, dan waren we op een verhoging van twee procent uitgekomen. Dat had iedereen natuurlijk meteen verworpen”, zei Juncker, die spreekt van een „rechtvaardige, evenwichte meerjarenbegroting”.

Het Commissievoorstel, dat verre van definitief is, is bedoeld als handreiking aan ‘netto-betalers’ zoals Nederland, die meer bijdragen dan ze terugkrijgen. Zij zijn beducht voor uit de pan rijzende bijdrages door het wegvallen van een belangrijke netto-betaler, het Verenigd Koninkrijk, als gevolg van de Brexit. Maar of het genoeg is, valt nog te bezien, want Nederland moet op een aantal vlakken ook inleveren.

Lees ook: De Europese Commissie kwam woensdag met voorstellen voor de eerstvolgende meerjarenbegroting. De richting is duidelijk: de EU-begroting moet niet alleen omhoog, maar moet vooral ook minder rigide en oubollig worden, zodat in Europees verband beter kan worden gereageerd op onverwachte gebeurtenissen.

Zo wil de Commissie af van de jaarlijkse korting van 1 miljard euro die Nederland krijgt op zijn bijdrage aan de begroting, aangezien zulke kortingen waren gestoeld op een soortgelijke Britse korting, die straks wegvalt. Wat de Commissie betreft mag Nederland straks ook minder douane-afdrachten (in de Rotterdamse haven) zelf houden. Nu is dat 20 procent, straks zou dat 10 procent moeten worden.

Minder geld naar landbouw

De grote vraag is wat Nederland hiervoor terugkrijgt. De Commissie kondigde woensdag ook een modernisering van de begroting aan, die landen als Nederland ten goede zou kunnen komen. Zo zal er minder geld gaan naar landbouw en fondsen voor infrastructuur, en meer naar onderzoek en innovatie, wat weer gunstig is voor Nederlandse universiteiten. De Commissie wil dat er straks ruim 114 miljard euro naar onderzoek gaat, tussen 2014 en 2020 was dat rond de 70 miljard. Bovendien kan Nederland hier twee keer van profiteren, omdat de Britten straks niet meer meevissen in deze grotere vijver aan wetenschapsgeld.

    • Stéphane Alonso
    • Tijn Sadée