Teamorders, het ultieme dreigement voor F1-coureurs

Formule 1 In Baku reden teamgenoten Max Verstappen en Daniel Ricciardo elkaar uit de race. Tijd dat een van hen de voorkeur krijgt, via teamorders?

Red Bull verzekert van niet. Maar voor hoelang nog? F1 is óók teamsport.

In Baku wordt Verstappen (r) achterna gezeten door teamgenoot Daniel Ricciardo. Foto Valdrin Xhemaj/EPA

Naast schaamte zullen Max Verstappen en Daniel Ricciardo ook opluchting hebben gevoeld. Ze reden elkaar zondag uit de grand prix in Baku, kostten hun team Red Bull kostbare punten, maar kregen snel te horen dat er geen teamorders zouden volgen. Vooralsnog.

Teamorders zijn het ultieme dreigement voor Formule 1-coureurs. Die willen niets liever dan elkaar op waarde kloppen, teamgenoten al helemaal. Die willen niet dat van bovenaf wordt bepaald dat één van hen een voorkeursbehandeling krijgt ten koste van de ander.

Het is een concept dat inherent aan de autosport is, tegelijkertijd wordt het verguisd. Misschien het beroemdste voorbeeld uit het verleden: de grand prix in Oostenrijk in 2002. Ferrari verzocht Rubens Barrichello in de laatste honderden meters de overwinning af te staan aan Michael Schumacher, ook al was Barrichello al het hele weekeinde beter. Barrichello werd geslachtofferd omdat Schumacher zo verder kon uitlopen in de strijd om de wereldtitel. Dat het vroeg in het seizoen was, deerde Ferrari niet. Het team kreeg een boete van 1 miljoen dollar en het voorval leidde tot een officieel verbod op teamorders. Vanaf 2011 verdween het weer als expliciete regel.

Vroeger lieten ze elkaar er gewoon voorbij. Met alle sociale media tegenwoordig gaat zoiets niet

Aan één van de grootste schandalen in de geschiedenis van de sport lagen ook teamorders ten grondslag. In 2008 reed Renault-coureur Nelson Piquet jr. in de muur tijdens de grand prix van Singapore. Opzettelijk, zo onthulde hij een jaar later. Teamgenoot Fernando Alonso had net een pitstop gemaakt en kon door de safetycar als gevolg van de crash van Piquet jr. de race winnen. Het team werd schuldig bevonden aan samenzwering in wat ‘Crashgate’ werd genoemd.

Subtieler

Zo opzichtig zul je teamorders in de huidige Formule 1 niet meer zien, denkt oud-coureur Giedo van der Garde. „Vroeger lieten ze elkaar er gewoon voorbij. Met alle sociale media tegenwoordig gaat zoiets niet. Teams krijgen nu meteen alle media over zich heen.”

Teamorders zijn nu iets subtieler. Dan worden coureurs verzocht elkaar de ruimte te geven omdat de één sneller is dan de ander. Of ze krijgen verschillende strategieën, bijvoorbeeld qua pitstops en bandenkeuze – in de geest van het team. „Ik heb het in mijn tijd ook meegemaakt”, zegt Van der Garde, die in 2013 voor het team van Caterham reed. „Dan was mijn teamgenoot sneller en was het het beste hem te laten gaan. Je weet dan dat het een volgende keer andersom is.”

Max Verstappen en Daniel Ricciardo bij de crash die hen allebei de race kostte. Foto Hasan Bratic/Sutton Images/REX/Shutterstock

Teambelang gaat voor

Het gebruik van teamorders verschilt tussen teams. Ferrari heeft de hiërarchie nooit geschuwd. Schumacher was in zijn tijd de onbetwiste nummer één, voor Alonso gold hetzelfde en nu krijgt Sebastian Vettel duidelijk de voorkeur boven Kimi Räikkönen. Al in Australië, de eerste race, kreeg hij een strategische voorkeursbehandeling. De andere topteams Mercedes en Red Bull bekijken het pragmatischer: sportiviteit als de coureurs gelijkwaardig zijn, behalve als er te veel op het spel staat voor het team, het teambelang gaat uiteindelijk voor.

Lees ook de column van Wilfried de Jong: Dit was geen botsing, dit was een kusje

Binnen de F1 noemen ze hun sport maar wat graag de grootste teamsport op aarde. Er zijn twee coureurs, er is een teambaas. Maar daarnaast zijn er tientallen monteurs, verantwoordelijk voor de auto’s. Engineers voor de data-analyse en afstelling. Race-engineers, die over de boordradio met de coureurs praten en verantwoordelijk zijn voor de strategie en technische aspecten. Dan nog pr-medewerkers, catering, IT, personal trainers. Dat is nog maar de groep die bij een race zelf is. In de fabriek van Red Bull werken naar schatting ruim achthonderd mensen.

Aan al die mensen moeten Verstappen en Ricciardo hun excuses aanbieden. Voor het beschamen van het vertrouwen, maar ook voor het verlies van de punten. Ook financieel een niet te onderschatten verlies. „Een tweede of een derde plek in het teamklassement is een verschil van miljoenen”, legt Van der Garde uit. „Coureurs willen knallen, die willen koste wat kost hun teamgenoot verslaan. Maar je hebt ook een teambelang. Soms horen teamorders erbij. Zolang het goed gaat, kan het. Maar ik ben wel benieuwd hoe het nu bij Red Bull zal verder gaan. Want ze kunnen zich zoiets als team niet veroorloven.”