Recensie

Stalken met Steven Soderbergh

Thriller Sawyer probeert haar stalker te ontlopen door te verhuizen naar een andere stad. Maar daar duikt hij weer op – of verbeeldt ze het zich? ‘Unsane’ weet de sfeer van paranoia goed te treffen.

Sawyer (Claire Foy) wordt tegen haar wil opgenomen in een inrichting in ‘Unsane’.

Waar Christopher Nolan en Quentin Tarantino zweren bij de pracht van analoog filmmateriaal, daar omarmt Steven Soderbergh het digitale tijdperk. Celluloid heeft voor hem afgedaan, sinds Che (2008) draait hij alles digitaal. Unsane fotografeerde hij met een iPhone 7 Plus, wat een verrassend goede beeldkwaliteit oplevert. Soderbergh laat de iPhone bovendien niet schudden, op de slotscène na.

Unsane gaat over Sawyer (Claire Foy, koningin Elizabeth uit Netflix-serie The Crown in een opmerkelijk heftige rol), een financieel analist die recentelijk verhuisde, maar meent haar stalker te zien lopen in haar nieuwe woonplaats. Voor haar angsten en paranoia zoekt zij psychologische hulp, waarna ze onvrijwillig in een schimmige inrichting wordt opgenomen. Daar duikt haar stalker opnieuw op, als verpleger. Via een medepatiënt zoekt Sawyer hulp bij haar moeder, maar die verdwijnt spoorloos.

Zal filmen met een telefoon een revolutie veroorzaken? Lees ook: Grote namen liefhebberen met smartphonefilm

Unsane staat in de traditie van films als Bedlam (1946), waarin vrouwen geïnstitutionaliseerd worden. Daarbij draait het om de vraag of zij gek zijn of gek worden gemaakt. Die sfeer van paranoia weet Soderbergh goed te treffen, maar (te) snel wordt duidelijk dat Sawyer zich de stalker niet inbeeldt. Dan blijkt Unsane niet zozeer horror, maar een film over stalking. Wat drijft een stalker? Hoe verknipt is zijn zogenaamde liefde?

Uiteindelijk slaagt Soderbergh er niet in om zijn film boven een genre-oefening te laten uitstijgen. De psychologie van de stalker is daarvoor te eenduidig en de kritiek op sjoemelende zorgverzekeraars blijft onuitgewerkt. Wat rest is een bij vlagen spannende thriller die vooral leuk is als Soderbergh zichzelf citeert of acteurs met wie hij vroeger werkte langskomen. Zo duikt Matt Damon even op en is er een grapje over Nespresso, het merk waarvoor George Clooney reclame maakt. Een scène in een kofferbak verwijst naar een klassiek moment in Out of Sight (1998), met Clooney en Jennifer Lopez.