Recensie

In Iran blijf je niet lang eerlijk

Thriller De Iraanse regisseur Mohammad Rasoulof schetst met ‘A Man of Integrity’ een grimmig beeld van Iran: de nukkige Reza kan iedereen te slim af zijn, maar de macht laat zich niet ontwijken in een maatschappij met hypocriete seksuele, religieuze en politieke mores.

Reza Akhlaghirad vecht als Reza in ‘A Man of Integrity’ koppig tegen corruptie en intimidatie.

Een eerlijk man. Heeft een film zo’n titel, dan weet je als kijker bij voorbaat dat de held tragisch het onderspit delft of niet lang eerlijk blijft. Zeker bij de Iraniër Mohammad Rasoulof, die met Jafar Panahi een illuster duo filmdissidenten vormt. Na het oproer van 2009 werd hij tot zes jaar celstraf veroordeeld wegens staatsvijandige propaganda, wat in hoger beroep één jaar werd. In 2013 moest hij zijn paspoort inleveren toen Manuscripts Don’t Burn in Cannes werd vertoond. Sindsdien is hij vrij op borgtocht.

Rasoulofs werk is vrij direct, zo bewijst ook zijn politieke thriller A Man of Integrity. De beginsituatie herinnert aan Zvjagintsevs Russische dorpsdrama Leviathan. De rechtlijnige, nukkige Reza was als student een rebel, daarna trok hij zich liever in een dorp terug om goudvissen te kweken dan zich naar de macht te voegen. Normaliter is Reza iedereen te slim af: als een scherpslijper van de moskee zijn huis op alcohol doorzoekt, heeft hij die allang in watermeloenen geïnjecteerd. Tot de macht zich niet langer laat ontwijken. Reza’s bedrijf komt in het vizier van een projectontwikkelaar, een criminele clan knijpt zijn water af en vergiftigt zijn goudvissen. Doet Reza aangifte, dan adviseert de politie hem zijn grond snel te verkopen.

Reza vecht koppig terug, en in de oorlog wijken wetten. Al is hij nog zo principieel tegen corruptie, echt protesteren doet hij niet als zijn handige broer hier en daar een handpalm smeert. Echtgenote Hadis gaat als schooldirectrice verder en speelt het via haar leerling, de dochter van een vijand.

Zo raakt de ethiek al snel zoek. In dorpsintriges blijkt Reza zowaar een sluwe, geduldige schoft: een politiek talent dus. Of hij wint is een andere kwestie, maar A Man of Integrity geeft een grimmig beeld van een maatschappij met hypocriete seksuele, religieuze en politieke mores. Wie in Iran het spel niet speelt, verliest sowieso.

    • Coen van Zwol