Opinie

    • Jutta Chorus

Goddank, moeders e-bike is gestolen

Laatst fietste Hans Koster op een kruispunt af. Daar stonden „twee bejaarden” te wachten met elektrische fietsen. Met hun billen op het zadel en hun voeten op de grond. Oooh, dacht Koster, zo kan het natuurlijk ook.

Hans Koster is 70, maar beschouwt zichzelf nog altijd als „een imitatie-wielrenner”. Daarom had hij op zijn e-bike het zadel net zo hoog afgesteld als vroeger op zijn racefiets. Elke keer als hij stopte, moest hij het gewicht van de hele fiets met één been opvangen. Gevolg: in de vier jaar dat hij zijn e-bike heeft, is hij tien keer gevallen.

Ik spreek Koster omdat hij als „ervaren valler” naar de Volkskrant schreef. De krant kreeg in een paar dagen tijd drie brieven van elektrische fietsers, naar aanleiding van het bericht dat er in 2017 meer fietsers in het verkeer zijn omgekomen dan automobilisten. Bij ruim een kwart van de dodelijke fietsongelukken was een e-biker het slachtoffer. Van hen was driekwart 65-plusser.

Van alle drie de briefschrijvers leek het refrein dat de fiets hun boven het hoofd was gegroeid. Een echtpaar vertelde dat ze waren overgestapt op de e-vouwfiets. Een andere man was zo onzeker geworden in het verkeer, dat hij zijn e-bike had laten ombouwen tot elektrische driewieler. En Hans Koster houdt altijd zeven meter afstand van de waterkant.

Er klonk schuldbewustzijn in hun woorden door. Alsof ze vonden dat zijzelf de oorzaak waren van de fietsrisico’s. En zo zegt Marjolein Boele van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid het eigenlijk precies: „Ouderen op de elektrische fiets zijn een gevaar voor zichzelf.” Boele onderzocht de verschillen tussen ouderen (65+) en jongeren op de fiets. Simpel gezegd: ouderen reageren langzamer en ze zitten op snellere fietsen dan ooit.

Voor ons gemak gebruiken we steeds geavanceerdere techniek. Maar de mens, zeker de oudere, wordt zo langzamerhand door de techniek op achterstand gezet. Er zijn wetenschappers die voorspellen dat de homo sapiens deze eeuw 130 jaar oud kan worden. Maar de belangrijkste vraag is: kan hij ook 125 jaar lang fietsen?

Ik zie de geëlektrificeerde ouderen wel eens voorbijracen, die in de display op hun stuur turen en intussen zo’n moderne shared space winkelstraat in fietsen, waar de rollator- oudere (0,5 km/u) en de e-biker (45 km/u) het met elkaar moeten zien te rooien. De stadsplanoloog kan ook té veel van de burgers verwachten.

Onderzoeker Boele lijkt het verstandig als ouderen hun fiets lieten begrenzen, op 18 km/u. Haar moeders elektrische fiets is gestolen, zegt ze. „Een hele opluchting.” Vond Marjolein Boele? „Nee, vond mijn moeder zelf. Ze fietst nu weer gewoon.”

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.
    • Jutta Chorus