Armenië kiest – Rusland houdt alles goed in de gaten

Verkiezingen

Deze dinsdag kiest Armenië een nieuwe premier. Enige kandidaat is oppositieleider Nikol Pasjinian. De bevolking demonstreert.

In de afgelopen twee weken is de Facebook-pagina van Sevana Tsjakerian veranderd in die van een activist. Niet langer plaatst de jonge Armeense berichten over haar band of over de muzieklessen die ze geeft in haar woonplaats Jerevan. In plaats daarvan deelt ze filmpjes en berichten over de ‘fluwelen revolutie’, de bijnaam van de antiregeringsprotesten die Armenië sinds weken in de greep houden.

Nadat Armen Sarkisian de presidentsverkiezingen van maart had gewonnen, schoof hij oud-president Serzj Sarkisian (de twee zijn geen familie) naar voren als premier. Die wisseltruc schoot de oppositie in het verkeerde keelgat. Zij beschuldigden Sarkisian en zijn machtige Republikeinse Partij (HHK) van een machtsgreep. Onder leiding van oud-journalist, activist en parlementslid Nikol Pasjinian van de liberale, in 2016 opgerichte politieke alliantie Jelk, gingen tienduizenden mensen de straat op. Met resultaat: een week na zijn aantreden trad Sezj Sarkisian terug als premier.

„In het begin waren er vooral studenten en scholieren”, vertelt Tsjakerian telefonisch over de demonstraties. Maar algauw groeide het protest uit tot een heuse volksbeweging tegen Sarkisian, zijn partij en de corrupte elite die zij voor veel Armenen vertegenwoordigen. „Zijn benoeming door het parlement staat symbool voor de corrupte politieke elites die elkaar de hand boven het hoofd houden”, zegt muzikant Tsjakerian. Na Sarkisians vertrek heerste een uitgelaten stemming in Jerevan, demonstranten dansten op technobeats en zwaaiden met Armeense sjaals.

Maar met het vertrek van Sarkisian en de benoeming van een tijdelijke opvolger, Karen Karapetjan, bleek de crisis niet bezworen. Oppositieleider Pasjninian riep op tot nieuwe protesten, om de macht van de Republikeinse Partij te breken. Daarop besloot president Armen Sarkisian het parlement op 1 mei een nieuwe premier te laten kiezen.

Omdat de Republikeinse Partij afgelopen week bekend maakte geen kandidaat te nomineren, is de 42-jarige Nikol Pasjinian nu de enige kanshebber voor het ambt, ook al haalde zijn alliantie bij de recente verkiezingen slechts een minderheid van de stemmen. Maandag werd bekend dat de oppositiepartijen zijn kandidatuur steunen. Mocht Pasjninian deze dinsdag inderdaad worden gekozen, dan hoeft het land geen grote koerswijziging te verwachten, aldus de oppositieleider bij een bijeenkomst in de stad Gjoemri.

President Poetin, die met Sarkisian een politieke bondgenoot verloor, houdt de situatie nauwlettend in de gaten. Mede vanwege de twee militaire Russische bases in Armenië, maakte Poetin duidelijk dat hij geen zin heeft in een uitbreiding van de ongeregeldheden in het Zuid-Kaukasische land. Afgelopen week drong hij in een gesprek met waarnemend premier Karapetjan aan op een ‘snelle oplossing’.