Loonkloof tussen top en gewone werknemer neemt iets toe

In 2017 was het bruto jaarsalaris van de top van de grootste bedrijven 6,2 keer zo hoog als het inkomen van een gemiddelde werknemer bij deze ondernemingen.

Illustratie door Getty

Bij de duizend grootste bedrijven in Nederland is de loonkloof iets toegenomen tussen de top en de gemiddelde werknemer. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dinsdag dat het bruto jaarsalaris van de vijf topverdieners per bedrijf vorig jaar 6,2 keer zo hoog was als het doorsnee inkomen van deze grote bedrijven. In 2010 bedroeg dat verschil nog 5,5 keer.

Bij de bedrijfstak informatie en communicatie is de loonkloof het grootst. De top verdient daar gemiddeld 12,7 keer zoveel als de doorsnee werknemer bij hetzelfde bedrijf. Informatie en communicatie heeft daarmee de financiële dienstverlening ingehaald. Tot 2016 was in die sector de kloof het grootst, vorig jaar daalde het verschil naar 9,6 keer.

In het onderwijs, de zorg en het openbaar bestuur is de loonkloof het kleinst. Bij sommige ondernemingen met grote verschillen tussen het bedrag dat de hoogste en gemiddelde werknemers op hun loonstrookje zien, is niet per se sprake van een uitzonderlijk goed betaalde top. In sectoren waar relatief veel jongeren werken, zoals de horeca, is vooral het loon van de gewone werknemers laag.

Best betaalde mensen

Het gemiddelde bruto jaarloon van de vijfduizend best betaalde mensen bij de duizend grootste bedrijven bedroeg vorig jaar 272.000 euro, een toename van 32 procent sinds 2010. Het gemiddelde jaarloon van alle voltijdwerknemers bij alle bedrijven steeg in die tijd 13 procent tot 50.000 euro. Tot de duizend grootste bedrijven rekende het CBS ondernemingen met ten minste 929 werknemers.

Onlangs kreeg ING veel kritiek omdat het van plan was het salaris van topman Ralph Hamers met 50 procent te verhogen tot ruim 3 miljoen euro. Daarmee zou hij dertig keer meer verdienen dan de gemiddelde ING-medewerker. De bank, die in 2008 10 miljard euro kreeg van de staat overeind te blijven, trok het besluit in na politieke en maatschappelijke verontwaardiging.

Nederlandse beursgenoteerde bedrijven, zoals ING, moeten vanaf boekjaar 2017 verplicht de loonkloof vermelden tussen de beloning van de topman en een groep gemiddelde werknemers. Deze maatregel komt uit een vernieuwde gedragscode voor goed ondernemingsbestuur, die eind 2016 werd opgesteld.

Vooral mannen

De topverdieners in de lijst die CBS hanteerde, zijn vooral mannen. Slechts een op de vijf topverdieners bij de duizend grootste bedrijven was vorig jaar een vrouw (21 procent). Dat is wel een lichte stijging ten opzichte van 2010, toen het nog 17 procent was.

Het CBS benadrukt dat de loonkloof geen indicator is van de inkomensongelijkheid in Nederland. Die is volgens het onderzoeksinstituut de tussen 2001 en 2015 nauwelijks veranderd. De loonkloof geeft slechts de verhouding weer van de beloning van de top ten opzichte van de gemiddelde werknemer.

    • Guus Ritzen