Opinie

Intocht Sinterklaas ontwikkelt zich tot tolerantietest van het lokale gezag

In Dokkum had de politie alleen oog voor Zwarte Piet-tegenstanders, zo bleek uit een NRC-reconstructie van de blokkade vorig jaar bij de intocht van Sinterklaas. En dat is ook vijf maanden na dato nog een schokkende constatering. Eerder is hier al geconstateerd dat het recht op vrije betoging in Dokkum niet voldoende door het gezag is beschermd. De tegenstanders werd niet alleen de toegang tot Dokkum ontzegd. Zij werden zelfs onder politie-escorte vierkant de provincie uit gezet. Hun terugtocht werd bovendien door de politie zodanig verstoord dat zij zich ook nergens anders meer bij een protest konden aansluiten.

De groep was eerder op de snelweg tot stoppen gedwongen door tegenactievoerders. De politie stond erbij, keek ernaar en koos partij. Daarbij gold als officiële reden dat er ‘inmiddels’ gevreesd moest worden voor geweld, en wel door de voorstanders van Zwarte Piet. Daaronder zou zich een harde kern voetbalsupporters bevinden, met zwaar vuurwerk. Het geheel rook toen al naar manipulatie en gebrek aan fairness.

Uit de reconstructie blijkt dat het risico op een confrontatie in de stad groot was. Maar ook dat het gezag maar één kant op keek en niet voldoende competent was. Zo slaagde de politie er niet in bij de poorten van het vestingstadje controles te organiseren. Met als gevolg dat er nogal wat potentieel agressief publiek vrij toegang kreeg. Dat staat in schril contrast met de eisen die het gezag stelde aan de Zwarte Piet-oppositie, die haast medeverantwoordelijk werden gemaakt voor de orde in Dokkum.

Nu is het altijd makkelijk om achteraf een oordeel te vellen, over wat beter was geweest of misschien wel wijsheid. Maar iedere volgende gemeente die de nationale Sinterklaasintocht ‘mag’ organiseren, begrijpt vanaf nu dat ze beide groepen even nauwlettend moet volgen. Dat beide clubs inzage moeten geven in hun bedoelingen; dat beide groepen elkaars demonstratie moeten respecteren. En dat de lokale overheid daarin onpartijdig moet optreden. En, gewild of niet, geen gemene zaak moet maken met één van de partijen.

Het ziet ernaar uit dat de intocht van Sinterklaas de komende jaren tegelijk de uittocht van Zwarte Piet markeert. Piet zal langzaam worden afgeschminkt, bijgekleurd of geamendeerd. Daar zijn goede redenen voor, waar begrip voor moet bestaan – en wat dus niet vanzelf zal gaan. Het organiseren van die uittocht wordt een grotere klus dan dat van de intocht. Dat vraagt om zelfbeheersing, bij alle partijen. Inmiddels kunnen zowel de tegenstanders als de voorstanders van Zwarte Piet zich afvragen of er geen intochtwapenstilstand moet worden afgesproken. Een kinderfeest is geen podium voor ongeregeldheden.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.