Geldt ‘less is more’ bij de kwartaalcijfers?

Deze rubriek belicht iedere maandag ontwikkelingen op de beurs. Deze week: handelsupdate of kwartaalverslag?

Voor veel analisten is de terugblik op het eerste kwartaal niet bepaald de spannendste van het jaar. De cijfertijgers van analistenkantoren kregen de afgelopen weken geregeld te maken met magere trading updates in plaats van doorwrochte kwartaalverslagen met financiële informatie. Het verschil tussen de twee? AkzoNobel had zestien kantjes vol grafieken en tabellen die elk bedrijfsonderdeel uitsplitsen. Unilever gaf negen tabellen op zes A4’tjes (waarvan één vol juridische disclaimers).

Dit is weleens anders geweest. Ooit rapporteerden beursgenoteerde bedrijven elke drie maanden netjes de winst, omzet en schuldenpositie. Niet omdat het kon, maar omdat het moest – om beleggers te informeren. Inmiddels houden steeds meer bedrijven de boeken (deels) gesloten in het eerste en derde kwartaal. Dat mag sinds begin 2016, toen de Tweede Kamer een wetsvoorstel goedkeurde om de rapportageverplichtingen te versoepelen. De succesvolle aanjager in de kruistocht tegen het kwartaalverslag was voormalig minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën (PvdA). Zijn belangrijkste argument: elke drie maanden rapporteren zou te veel druk leggen op prestaties op korte termijn. Bovendien zouden al die beoordelingsmomenten te veel impact hebben op de koers van het aandeel. Door de wetswijziging hoeven beursgenoteerde bedrijven in plaats van vier- nog maar tweemaal per jaar cijfers aan te leveren. Minder rapportages, meer rust op de financiële afdelingen. Volgens critici zorgt dit vooral voor verlies aan transparantie - met name op de korte termijn. Daarnaast: dit heeft er altijd bij gehoord – en als beursgenoteerd bedrijf hoor je de cijfers gewoon paraat te hebben.

Van de 25 AEX-fondsen zijn er nu 7 die dankbaar gebruikmaken van de nieuwe regels en enkel een tussentijds handelsbericht presenteren, waarbij ze zelf kiezen welke cijfers ze geven. Onder meer olie-opslagbedrijf Vopak, RELX (het voormalige Reed Elsevier), Heineken en Gemalto kiezen voor zo’n handelsupdate. Drie AEX-fondsen lichten hun aandeelhouders zelfs helemaal niet meer in na het eerste en derde kwartaal. Sinds dit jaar geeft verzekeraar ASR alleen nog halfjaar- en jaarcijfers, net als concurrent Aegon. Industrieconcern Aalberts schrapte de kwartaalrapportage meteen in 2016, zodra die niet langer verplicht was. „Een prima beslissing, waar we nog steeds achter staan”, zegt bestuursvoorzitter Wim Pelsma. „Bij de presentatie van de jaarcijfers in februari geven we een uitgebreide vooruitblik op basis van de recentste informatie. Ik zou niet weten wat ik drie weken later, aan het einde van het eerste kwartaal voor nieuws zou moeten opschrijven.” Aalberts Industries laat jaar op jaar groei zien, volgens Pelsma mede vanwege de langetermijnvisie van het bedrijf. „Op een enkeling in het begin na geven aandeelhouders aan heel blij te zijn met hoe wij rapporteren. Er is rust en focus op de langere termijn.”

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) keerde zich in 2016 tegen de wetswijziging en is nu nog steeds kritisch. Directeur Paul Koster: „Het gaat om transparantie. De markt verandert snel en houdt niet van verrassingen.” Volgens Koster zien aandeelhouders die beter aankomen als bedrijven elk kwartaal rapporteren. „Zodra het economisch minder gaat, worden aandeelhouders onrustig. Dan wordt onduidelijkheid keihard afgestraft.”

Bij bedrijven die recent een beursgang maakten zijn handelsupdates de norm. Retailgroep B&S geeft in augustus de eerst handelsupdate en maaltijdbezorger Takeaway vermeldde slechts het aantal bestellingen. Toch is Koster hoopvol. „Twee jaar na de wetswijziging kunnen we concluderen dat de meeste beursgenoteerde ondernemingen het nut van een kwartaalverslag nog inzien. Ze zijn niet en masse gestopt met het rapporteren per drie maanden. Van de 25 zijn het er slechts drie.”

    • Sjoerd Klumpenaar