ABBA onverwacht samen in studio, na 35 jaar

Nieuwe muziek in het geheim

35 jaar na het uiteenvallen van ABBA heeft de Zweedse popgroep nieuwe muziek opgenomen. Die klinkt tijdens een tournee met ‘ABBAtars’, hologrammen van ABBA-leden.

ABBA toen (boven) vlnr Benny Andersson, Anni-Frid Lyngstad, Agnetha Fältskog en Björn Ulvaeus. Foto Reuters

Verbluffend muzieknieuws was het dit weekeinde: 35 jaar nadat ze waren gestopt, komt de Zweedse popgroep ABBA terug met nieuwe muziek. Het is het onverwachte gevolg van een digitale reünie, een groot „virtueel live-experiment”, dat op stapel staat van Agnetha Fältskog (68), Benny Andersson (71), Björn Ulvaeus (73) en Anni-Frid Lyngstad (72). „We voelden allemaal dat het na 35 jaar leuk zou zijn om weer samen te werken en muziek op te nemen”, zegt de band in zijn aankondiging op de sociale media.

Dat dit als een groot muzikaal cadeau wordt ervaren, blijkt wel uit de juichende reacties wereldwijd. „Mamma Mia!, ABBA komt weer samen”, meldde CNN. Fans zijn vanzelfsprekend verguld met aangekondigd nieuw materiaal; het heeft altijd verzoeken geregend voor een ABBA-reünie. Het vijf jaar oude ABBA Museum in Stockholm, dat toont hoe Agnetha, Björn, Benny en Anni-Frid in de jaren 1969-1982 konden uitgroeien tot het grootste hitfenomeen dat Zweden ooit gekend heeft, wordt platgelopen.

De musicalhitfilm Mamma Mia! vol ABBA-hits, uit 2008, krijgt een vervolg: Mamma Mia! Here We Go Again, die 19 juli dit jaar in Nederland in de bioscoop komt. Met sterren als Meryl Streep en Pierce Brosnan. En de musical Mamma Mia is nog steeds een wereldwijde hit; in september staat de première gepland van de Nederlandse versie.

Popklassiekers

De muziek van de ooit twee muzikale echtparen, waarvan Agnetha Fältskog en Anni-Frid Lyngstad (de vrouwen) de leadzangers waren, en hun echtgenoten (Benny Andersson en Björn Ulvaeus) de componisten, maakt nog altijd veel los. In de tien jaar dat het viertal samen muziek maakte werd een respectabel oeuvre van popklassiekers opgebouwd, met grote hits als ‘Knowing Me, Knowing You’, ‘Take a Chance on Me’, ‘Dancing Queen’, ‘Mamma Mia’ en ‘The Winner Takes It All’.

Dat waren ‘perfecte’ liedjes van volmaakte synergie: natuurlijke samenzang, slimme melodiëen, eenvoudige maar doeltreffende akkoorden. De niet te versmaden combinatie van mineur en majeur, van zuur en zoetsappigheid. Pop, disco, zonnig, een zweem melancholie én vooral: binnen een mum van tijd meezingbaar. Het zijn muziekformules die nog altijd als een inspiratiebron voor hitmakers van nu gelden.

De laatste studio-opnames dateren van 1982. ABBA trok in 1983 de stekker uit de band. Inmiddels waren beide echtparen gescheiden. Klaar waren ze met moordende tourschema’s en de hoge door de platenmaatschappij opgelegde werkdruk. Daarna lieten ze zich nog weinig zien. Vooral Agnetha verbrak alle banden met de wereld.

In het geheim nieuwe opnamen

Dat de vier nu in het geheim met elkaar twee liedjes hebben opgenomen is bijzonder. De opnames in de studio voelden weer „vertrouwd aan”, aldus de vier in hun statement. „Het voelt alsof de tijd heeft stilgestaan en we even een korte vakantie hebben genomen. Een erg vrolijke ervaring.” En ontroerend, aldus manager Görel Hanser, die tegen de BBC zei dat ze heus niet als enige een traantje wegpinkte.

„We mogen dan wel op leeftijd zijn gekomen, het liedje is nieuw. En het voelt goed”, zei ABBA. De ballade ‘I Still Have Faith in You’ is door Hanser in de Britse pers omschreven als „melancholisch”. De tweede track ‘Don’t Shut Me Down’ zou meer up-tempo zijn. Hoe het klinkt en of het kwaliteit heeft zullen we echter pas weten in december. Dan wordt het liedje ten gehore gebracht in een televisiespecial die zowel op de Amerikaanse zender NBC als de Britse BBC wordt uitgezonden.

Optreden virtuele ABBA-leden

Daarvan klinkt niks live overigens door de (bijna-)zeventigers, het gaat om een optreden van virtuele ABBA-leden – het begin van hun komende hologramtournee. Het is het zoveelste voorbeeld van artiesten die met behulp van holografische technologie willen gaan zorgen voor een overdonderend concerteffect.

De dansende en zingende digitale avatars van Agnetha, Björn, Benny en Anni-Frid, die nu al ‘ABBAtars’ worden genoemd, gaan eruitzien als de jonge succesvolle bandleden van toen. Ze worden op tournee begeleid door een liveband en er wordt audio gebruikt van hun Australische tour uit 1977. Het project, dat samen met Spice Girls-ontdekker Simon Fuller en de Universal Music Group is opgezet, zal gebruikmaken van de nieuwste digitale en virtualrealitytechniek. Björn Ulvaeus beschreef hun avatars als „gewoonweg verbijsterend”.

Het laatste officiële optreden van het beroemde Zweedse popkwartet was in december 1982 in The Late, Late Breakfast Show van de BBC. Vorig jaar vertelde Benny Anderson in een interview met NRC hoe de vier in 2016 voor het eerst in jaren weer samen een podium hadden gedeeld – „bij de vijftigste verjaardag van mijn ontmoeting met Björn”. Op dit eenmalig reünieoptreden, juni 2016, tijdens een exclusief feestje in Stockholm hadden „alleen de meisjes gezongen”.

Het was wat Anderson betreft de enige kans hem „ooit nog op plateauzolen te zien optreden”. Dat Agnetha, Frida, Björn en hij – „wij oudjes als avatars in onze jonge versies werden geprojecteerd, met onze echte stemmen die we losmaken uit de oorspronkelijke studiosessies en liveopnamen”, noemde hij „best cool”. En gunstig: „Terwijl het publiek mij live ziet spelen, ben ik thuis de hond aan het uitlaten.”

Direct na het nieuws zong rond dat de vier op het komend grote Britse Glastonbury festival zouden gaan optreden. Dat gerucht is direct de kop ingedrukt door hun manager. „Absoluut niet, we moeten ons hen herinneren zoals ze waren in de jaren zeventig.”