Xi en Modi nemen spanning uit de lucht, maar India blijft China vrezen

De leiders van China en India beloven betere communicatie om een gewapend conflict te voorkomen. Maar India blijft argwanend over China’s expansie in de regio.

De Chinese president Xi Jinping (rechts) en de Indiase premier Narendra Modi schudden elkaar de hand in de Chinese stad Wuhan. Foto EPA

China en India hebben afgesproken de vrede aan hun grens te bewaren. Ze gaan de communicatie tussen de legers van beide landen verbeteren. Dat is de uitkomst van een informele topontmoeting tussen de Chinese president Xi Jinping en de Indiase premier Narendra Modi vrijdag en zaterdag in de Centraal-Chinese stad Wuhan. Ook brengt Xi volgend jaar een informeel tegenbezoek aan India.

De vrede bewaren tussen beide landen met de grootste bevolking ter wereld is al een hele opgave. Vorige zomer brak bijna een gewapend conflict uit, omdat China een weg wilde aanleggen in Doklam. Dat is een strategisch gelegen gebied dat zowel door de geïsoleerde bergstaat Bhutan als door China wordt geclaimd. India schoot Bhutan te hulp, en Chinese en Indiase troepen keken elkaar bijna drie maanden lang recht in de ogen aan de grens. Uiteindelijk trokken de troepen zich terug. China liet daarbij in het midden of de weg er nu wel of niet komt.

Chinese expansie

Het conflict in Doklam staat niet op zichzelf: India heeft grote moeite met China’s expansie in de regio. Landen als Sri Lanka en Nepal die traditioneel vooral op India zijn gericht, komen steeds meer binnen de Chinese invloedssfeer. Zo is het voor Nepal aantrekkelijk in te gaan op het Chinese aanbod gebruik te maken van Chinese wegen en havens om het land beter met de rest van de wereld te verbinden. In Sri Lanka financierde China de haven Hambantota met een lening, om die vervolgens voor 99 jaar van Sri Lanka te pachten. India kijkt met argwaan naar het project: het is bang dat China de haven, strategisch gelegen aan de Indiase Oceaan, op den duur als een militaire basis wil gebruiken. China ontkent dat.

Zijderoute

De Chinese activiteiten in Bhutan, Nepal en Sri Lanka maken onderdeel uit van China’s Nieuwe Zijderoute, een ambitieus plan van president Xi om China nauwer te verbinden met de rest van Azië, Europa en Afrika. Dat gebeurt vooral door de ontwikkeling van infrastructuur als wegen, spoorlijnen en havens.

In India heerst grote achterdocht tegenover de Chinese plannen; sommigen zien het als een Chinese vorm van neokolonialisme. India staat dan ook vooral afwijzend tegenover Chinese uitnodigingen samen te werken binnen het kader van de Nieuwe Zijderoute. India ziet zich omringd door landen die steeds meer naar China, en steeds minder naar India kijken als economische maar ook als strategische partner.

Spanning blijft

Ook China’s plannen voor een spoorlijn die India’s traditionele aartsvijand Pakistan met China moet verbinden, zijn India een doorn in het oog. Een deel van die lijn loopt door Kasjmir, een regio die zowel India als Pakistan claimt.

Dat de leiders van beide landen nu hebben afgesproken dat ze in elk geval willen voorkomen dat er een militair conflict uitbreekt, is onder de gegeven omstandigheden al heel wat. Maar de kans dat China en India vroeg of laat in conflict komen, blijft onverminderd groot.