‘SP-onvrede zit niet alleen in Limburg’

Daan Prevoo SP-dissident Vijf Limburgse fractieleden en een gedeputeerde braken vrijdag met hun partij, de SP. „Waarschijnlijk was ik te veel vrijdenker.”

SP’er Daan Prevoo stapte vrijdag op als gedeputeerde in Limburg. „Er werd op de man gespeeld.” Foto Chris Keulen

„Ach, hier heb ik veel gespeeld”, verzucht de vrijdag afgetreden Limburgse SP-gedeputeerde Daan Prevoo zittend in een Maastrichts café. Hij vertelt hoe hij ooit met zijn saxofoon aan de mond over de bar van deze kroeg liep en aan het einde van de avond een bierviltje met telefoonnummer kreeg toegespeeld van de toevallig aanwezige zanger en cabaretier Maarten van Roozendaal. Die wilde hem als muzikant inhuren. „In gesprekken daarna bleek hij het te menen. Dat was echt een kruispunt: de kunsten of een maatschappelijke carrière. Het werd het laatste.”

De afgelopen weken stond Daan Prevoo (54) opnieuw op een kruispunt. Volgens vicefractievoorzitter Chris Schilders oefende de landelijke partijtop zware druk uit op de fractie om de gedeputeerde te wippen. „Als wij het niet zouden doen, zouden ze het aan de regio overlaten.”

Prevoo zelf voerde een reeks gesprekken met landelijk voorzitter Ron Meyer, waarin die aanstuurde op eenzelfde uitkomst. „Er werd op de man gespeeld.” Vijf van de acht fractieleden (onder anderen de fractievoorzitter, de vicefractievoorzitter en oud-fractievoorzitter) wilden niet buigen voor de SP-top en braken vrijdag met de partij. Prevoo deed hetzelfde en diende zijn ontslag in als gedeputeerde. „Waarschijnlijk werd mijn profiel te scherp en was ik te veel vrijdenker.”

Lees ook: Gedeputeerde en Statenleden in Limburg stappen op omdat de partijleiding onvoldoende steun gaf

‘Pak de macht’, luidde de leus van de SP een paar jaar geleden. Lijsttrekker Prevoo probeerde de daad bij het woord te voegen. „Al voor de Statenverkiezingen in 2015 heb ik verkennende gesprekken gehad met Ger Koopmans, lijsttrekker van het CDA.” Bij de stembusgang werd het CDA het grootst, met daarachter de PVV en de SP. De PVV was geen optie vanwege een geklapt college in de vorige bestuursperiode. Dus schoof de SP aan bij CDA, VVD, PvdA, D66.

„Ik heb getest hoe serieus ze het meenden door net als het CDA twee gedeputeerden te eisen. Dat kon. Daarna konden we in het coalitieakkoord veel binnenslepen. Daar hebben de partij, ook landelijk, en ik onze handtekeningen onder gezet. De chemie in het college bleef daarna goed. De regionale krant schreef dat de liberale CDA’er Koopmans en radicale socialist Prevoo het wonderlijke motorblok van de samenwerking vormden. Daar was ik trots op. Nee, ik ben niet in de ban van de macht geraakt. Ik deed vroeger maatschappelijk werk met daklozen, randgroepjongeren en asielzoekers. Dan vergeet je niet voor wie je het doet.”

Populistische koers

De afgelopen tijd voelde Prevoo de wind binnen de SP draaien „naar een meer populistische koers”. Kort daarop kwam hij ook onder vuur te liggen. Ondanks verzet van de Venlose gemeenteraad en de SP’ers daarin zette provinciebestuurder Prevoo de bouw van een windmolenpark toch door. „Meebesturen, leiderschap tonen, betekent doen wat in het algemeen belang is. De energietransitie vormt de belangrijkste opgave van dit moment. Bovendien is dit dé banenmotor bij uitstek.”

Prevoo wekte intern ook weerstand met een interview in De Limburger waarin hij zei dat Limburgers intoleranter worden ten opzichte van Oost-Europese werknemers en toegelaten asielzoekers. „Die mensen zijn hier en dragen bij aan de samenleving. Huisvest ze dan fatsoenlijk. Ik vind ook dat je dan geen regels kunt maken als maximaal vier Polen per huis. Dan creëer je derderangsburgers. Wij woonden vroeger ook met een gezin van negen in een niet al te grote woning. Dat mocht ook.”

Prevoo had achteraf een stevig gesprek met de SP-Statenfractie over het interview. Na uitleg was de kou uit de lucht. Een paar dagen later kwam er alsnog stevige kritiek tijdens een regionale partijbijeenkomst. „Ik was er ’s morgens nog bij. Geen kwaad woord. ’s Middags ging het los, van bovenaf geregisseerd. Vooral over het windmolenpark. Statenleden kwamen er onthutst van terug.”

Aanloop naar de crisis

Het was de aanloop naar de nu ontstane crisis. Volgens de ex-gedeputeerde raakt die aan de kernproblemen van de SP. „Als de PvdA landelijk 29 zetels verliest en je weet als Socialistische Partij daarvan niet te profiteren, en ondertussen wint de PVV ook nog eens, dan doe je iets niet goed.”

Maar het interne debat daarover kan niet of nauwelijks worden gevoerd, meent Prevoo. De partijmores zijn nog steeds die van de gideonsbende van weleer, niet die van een volwassen partij. De partijtop dicteert. De rest moet volgen. „Kijk hoe het ging tijdens de verkiezingsstrijd voor een nieuwe landelijk voorzitter. Sharon Gesthuizen wilde hervormen, zodat minder van bovenaf en meer van onderop zou komen. De top stuurde erop aan dat niet zij maar Ron Meyer voorzitter werd. En zo gebeurde het.”

De uitbarsting heeft nu plaatsgevonden in Limburg, maar Prevoo gelooft dat de onvrede veel breder in de partij leeft. „Ik heb heel veel positieve reacties gehad van buiten en binnen de SP. Daarbij zaten ook drie partijafdelingen die willen dat ik bij hen mijn verhaal kom doen over de gebeurtenissen van de afgelopen weken, omdat ook zij iets voelen wringen.”

    • Paul van der Steen