Hogere winsten dankzij Trump, voor vrijwel alle grote bedrijven

Belastingverlaging VS Donald Trump verlaagde de winstbelasting in de VS drastisch. Bedrijven melden nu voor het eerst dikkere winsten. Werknemers zien daar weinig van terug.

Apple-topman Tim Cook was met Lisa Jackson, hoofd milieuzaken van Apple op bezoek bij Donald Trump in het Witte Huis. Foto Mandel Ngan / AFP

Apple-topman Tim Cook is een onwaarschijnlijke bondgenoot van de Amerikaanse president Donald Trump. De bestuursvoorzitter van de techgigant uit het overwegend Democratische Californië, die Trump op sommige terreinen heeft bekritiseerd, geniet echter aanzienlijk vertrouwen van de president, bleek woensdag tijdens een ontmoeting op het Witte Huis.

„Ik kijk uit naar mijn ontmoeting met Tim Cook van Apple”, schreef Trump op Twitter, voorafgaand aan het onderhoud. Hoewel het gesprek voornamelijk ging over de handelsruzie met China, een punt waarop Cook Trump probeert te matigen, staan de twee zakenlieden zij aan zij op een ander gebied: de drastische verlaging van de vennootschapsbelasting, die inmiddels zijn vruchten afwerpt tijdens het cijferseizoen van het Amerikaanse bedrijfsleven.

„Hij vindt de belastingverlaging en de belastinghervorming geweldig”, zei Larry Kudlow, economisch topadviseur van Trump, naderhand over Cook. Apple, dat dinsdag zijn resultaten over het eerste kwartaal presenteert, is een prominente vaandeldrager voor de drastische belastingverlaging, die eind vorig jaar is aangenomen door het Republikeinse Congres.

Het huidige cijferseizoen is de eerste graadmeter voor de effecten van de hervormingen op de boekhouding van Amerikaanse bedrijven – en voor vele blijken de voordelen aanzienlijk. Zo hebben de grote zes Amerikaanse banken in het eerste kwartaal 2,5 miljard dollar (2 miljard euro) overgehouden aan de maatregelen, blijkt uit een inventarisatie van The Wall Street Journal. Met dank aan de hoogconjunctuur en het nieuwe belastingstelsel rapporteerden ze recordwinsten over de eerste drie maanden van dit jaar. Samen hadden ze het beste kwartaal sinds de financiële crisis.

JPMorgan Chase, de grootste bank van de VS, betaalde 240 miljoen dollar minder aan belastingen, terwijl het belastbare inkomen van de bank juist met 2 miljard groeide. Ook Bank of America en zakenbank Goldman Sachs noemden specifiek de belastingverlaging als een drijfveer achter de groei van hun kwartaalwinsten met respectievelijk 30 en 26 procent. Wells Fargo, dat een boete van 1 miljard dollar moet betalen wegens onrechtmatigheden bij de verkoop van autoverzekeringen en hypotheken, heeft al bijna tweederde van dat bedrag terug dankzij een belastingvoordeel van 662 miljoen.

Lees ook: Het bedrijfsleven, dat profiteert van de belastingverlaging, slaat alarm vanwege aanzienlijke tegenvallers op korte termijn.

Alle grote bedrijven winnen

Ook in andere sectoren werkte de belastingherziening voor het eerst door in de boekhouding. Autoproducent Ford schreef een toename van de kwartaalwinst met 144 miljoen dollar ten opzichte van het eerste kwartaal van 2017 toe aan een verlaging van zijn reële belastingtarief van 28,6 procent tot 9 procent. Fiat Chrysler bespaarde 200 miljoen dollar aan belastingen, vliegtuigbouwer Boeing 387 miljoen.

Volgens een inventarisatie van het Institute on Taxation and Economic Policy (ITEP) in Washington hebben vijftien grote Amerikaanse bedrijven in het eerste kwartaal bij elkaar 6,2 miljard dollar aan belastingen bespaard, dankzij reducties van hun reële belastingtarieven van veelal circa 10 procentpunten. Alphabet (het moederbedrijf van Google) bespaarde volgens ITEP ruim 1 miljard. Telecombedrijven AT&T en Verizon hielden respectievelijk 678 en 515 miljoen dollar over.

Toch zijn de gevolgen van de historische hervorming van het belastingstelsel nog niet volledig helder. De positieve cijfers over het eerste kwartaal vormen slechts een indicatie, omdat er meer factoren zijn dan alleen een verlaging van het basistarief van de vennootschapsbelasting van 35 naar 21 procent. Bedrijven hebben van de Securities and Exchange Comission een jaar de tijd gekregen om hun boekhoudingen aan het nieuwe stelsel aan te passen.

Zo zorgt de belastinghervorming er ook voor dat opgespaarde kasreserves van Amerikaanse bedrijven in het buitenland worden teruggebracht naar de VS tegen een drastisch gereduceerd tarief. Amerikaanse multinationals hebben de afgelopen decennia ongeveer 2.700 miljard dollar aan buitenlandse inkomsten opgespaard buiten de VS, om Amerikaanse belastingen te ontwijken. Onder de nieuwe belastingwet moeten deze reserves worden ‘gerepatrieerd’ zonder dat het hogere tarief nog hoeft te worden betaald. Bedrijven krijgen acht jaar de tijd om een veel lagere belastingrekening uit te smeren.

Hoe dat voor bedrijven uitpakt, hangt ervan af hoe ze de buitenlandse reserves in hun boekhouding hebben verwerkt. Uitgestelde belastingverplichtingen zijn aanmerkelijk goedkoper geworden. Maar daar staat tegenover dat ze nu wel moeten worden afgerekend. Zo raamt de farmaceut Pfizer dat het bedrijf 15 miljard dollar moet betalen over zijn buitenlandse voorraad van ongeveer 200 miljard. Maar die aanslag valt 24 miljard lager uit dan waar het vóór de belastingwet rekening mee hield.

Tevens moeten ondernemingen met compensabele verliezen in hun boekhouding toekomstige voordelen afschrijven. Citigroup meldde een tegenvaller van 22,6 miljard dollar, omdat de bank verliezen uit de financiële crisis die nog op de balans staan niet meer tegen hetzelfde tarief kan compenseren. Toch is de bank enthousiast over de belastingwet. „Het beste moet nog komen”, zei topman John Gerspach.

Waar blijven de meevallers?

Een belangrijke vraag blijft wat bedrijven met hun belastingmeevallers doen. Volgens critici komt de belastingverlaging hoofdzakelijk ten goede aan aandeelhouders, niet aan werknemers en andere gewone Amerikanen. Zo verhogen bedrijven hun dividenduitkeringen en kopen ze hun eigen aandelen terug. Dat stuwt de koersen op – en daarmee de inkomsten van bestuurders. Bedrijven als Cisco, Pepsi, Wells Fargo en Alphabet hebben miljarden aan buybacks aangekondigd.

Analisten van JPMorgan Chase hebben voorspeld dat ondernemingen dit jaar bij elkaar een recordbedrag van 800 miljard zullen besteden aan het terugkopen van aandelen. Dat zou een toename zijn van 51 procent ten opzichte van 2017. Volgens een analyse van Bloomberg komt ongeveer 60 procent van de belastingvoordelen ten goede aan aandeelhouders, en 15 procent aan werknemers.

Niettemin juicht het bedrijfsleven de belastinghervorming toe als een maatregel die de economie als geheel stimuleert – Apple voorop. De techreus, die beschikt over 252 miljard dollar aan buitenlandse kasreserves, kondigde in januari aan de komende vijf jaar 350 miljard te investeren in de VS. Hoewel niet duidelijk was in hoeverre die bestedingen al waren gepland, wees president Trump daar op als bewijs dat zijn belastingwet de Amerikaanse economie als geheel ten goede komt. Cook beaamde dat.

    • Frank Kuin