Felle ouderen

Twee weken voor het Vugar Gashimov Memorial in Shamkir begon, zegde Vladimir Kramnik zijn deelname af. Hij liet weten dat hij uitgeput was. Als hij het kandidatentoernooi in Berlijn had gewonnen was hij misschien nog zo fris als een hoentje geweest, omdat winnen vaak voelt alsof het vanzelf gaat, maar zijn uitputting is zeker begrijpelijk. In de twee klassieke toernooien die hij dit jaar speelde, stortte hij zich iedere dag volledig in de strijd. In het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee werden 8 van zijn 13 partijen beslist. In het kandidatentoernooi waren het er 7 van de 14. Als er wordt gevreesd voor de remisedood van het schaakspel, ligt het niet aan hem. Ik stel me voor hoeveel slapeloze nachten hij in Berlijn had. Alle nachten misschien.

Hij werd in het begin gemist in Shamkir. Na twee ronden twitterde Anish Giri, altijd attent als er sprake is van een overdaad aan remises, een foto van de toernooitabel rond: tien halfjes. Hij had de dag daarna nog zo’n foto kunnen sturen, want ook in de derde ronde werden alle vijf partijen remise.

De ban werd in de vierde ronde doorbroken door oud-wereldkampioen Veselin Topalov, die Sjachriar Mamedjarov versloeg. Een dag later won Topalov weer en misschien door zijn voorbeeld liet rond die tijd ook Magnus Carlsen zien dat hij partijen kon winnen, onder meer tegen Topalov zelf.

Kramnik (42) en Topalov (43) zijn met Anand de veteranen van het topschaak. Anders dan de pragmatische Anand gaan ze in iedere partij tot het uiterste. Ze hebben alles al bereikt en dromen misschien dat ze hun successen nog één keer kunnen herhalen. Ze hoeven niet meer voorzichtig aan een carrière te vijlen. Vol gas, desnoods tegen de muur, waarom niet?

Veselin Topalov Sjachriar Mamedjarov, Vugar Gashimov Memorial 2018

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0-0 Pxe4 6. d4 b5 7. Lb3 d5 8. dxe5 Le6 9. Le3 Le7 10. c3 0-0 11. Pbd2 Pxd2 12. Dxd2 Pa5 13. Lc2 Pc4 14. Dd3 g6 Oud vertrouwd. Max Euwe had dit al met zwart in het WK voor amateurs van 1928. 15. Lh6 Ook dit pionoffer kwam al vaak voor. 15...Pxb2 16. De2 Te8 17. Pd4 Ld7 18. f4 c5 19. Pf3 Db6 20. Df2 d4 21. Lg5 dxc3 22. Dh4 c4+ 23. Kh1 Lf8 24. f5 Pd3 25. e6 Het lijkt of zwart overrompeld wordt, want na 25...fxe6 26. fxg6 wint wit snel. Zwart heeft echter een goede oplossing, een stukoffer voor een vracht pionnen. 25...Lxe6 26. fxe6 Txe6 27. Tad1 Tae8 28. Lxd3 cxd3 29. Txd3

Zie diagram

Zwart staat beter en het kalme 29...b4 was sterk geweest. Mamedjarov was bang voor 30. Ld8 Db5 31. Pg5 h6 32. Df4 en zag niet dat hij na het mooie 32...T6e7 33. Lxe7 Txe7 vrijwel gewonnen zou staan. In het vervolg raakt hij de kluts kwijt en speelt hij ten onrechte op ruil van stukken. 29...Te4 30. Lf4 Le7 31. Dg3 b4 32. Pg5 Lxg5 33. Lxg5 De6 34. h3 De5 35. Kh2 Dxg3+ 36. Kxg3 Wit kan opgelucht ademhalen. Zwarts pionnen op de damevleugel zijn onder controle. 36...h6 Defaitisme. 37. Lxh6 Te1 38. Tf6 T1e6 39. Tf2 Te2 40. Td5 Txf2 41. Kxf2 f6 42. Le3 Zwart gaf op, een beetje vroeg, maar hij staat verloren.

    • Hans Ree