‘Behalve stijlmiddel, is focus ook: aandacht, concentratie’

Frank Ruiter over het thema van deze maand: Focus.

Frank Ruiter

,,Natuurlijk, techniek is belangrijk. Maar minder belangrijk dan een mooie foto. Niet alle foto’s die ik maak zijn haarscherp of perfect in focus. Toch kan een onscherpe foto zo fraai zijn dat ik ‘m heel goed vind.”
Fotograaf Frank Ruiter werkt voor onder anderen NRC, de Volkskrant, de Nationale Politie en het Leger des Heils. Wie op zijn site kijkt vindt daar voornamelijk portretten, vaak van bekende Nederlanders. Over de foto die boven dit artikel staat vertelt hij: ,,Jaren geleden liep ik door Barcelona en maakte ik midden in de nacht deze foto van een jong stel. De jongen had duidelijk iets op te biechten aan het meisje. Kijk maar eens naar haar defensieve houding. Het beeld is niet helemaal scherp maar juist dat maakt het zo mooi. De sfeer is prachtig, het moment eenmalig.”

Scherptediepte

Bij het maken van portretten speelt Ruiter bewust met weinig scherptediepte. ,,Omdat de ogen bijna altijd het belangrijkste deel zijn in een portret. Als je een reflectie in de ogen hebt, van de lucht of van een raampartij, en je scherp stelt met een zo klein mogelijke scherptediepte – daar hou ik van. Het is een beproefde methode om rust in een portret te creëren. Wil je juist veel scherptediepte, dan kan je die rust ook creëren door bijvoorbeeld goed te letten op kleur of contrast. Als dat op een harmonieuze manier met elkaar correspondeert, krijg je ook evenwicht.”

Aandacht

Behalve focus als stijlmiddel, is focus ook: aandacht, concentratie. Ruiter: ,,Als ik mensen fotografeer neem ik daar echt de tijd voor. Ik vraag hen of zij die tijd ook beschikbaar willen stellen. Een portret van jezelf laten maken is intiem, best eng ook voor veel mensen. Dan moet je even alles om je heen uitschakelen. Die lange autorit die je net achter de rug hebt, al die telefoontjes die je nog moet doen. De persoon tegenover je verdient op dat moment je volle, onverdeelde aandacht.”

Neem de tijd

Als advies zou hij dit willen meegeven: ,,Zorg dat je de tijd neemt als je een foto gaat maken. Als het om een portret gaat, dan moet je die persoon aandacht kunnen geven, op z’n gemak stellen. Er moet een bepaalde rust zijn. Sta open voor de signalen die iemand afgeeft maar onthoud dat je een doel hebt: namelijk het maken van dat portret. Focus je daarop. Neem ook de tijd voor het technische deel. Je moet de locatie verkennen, testopnames maken, dingen verplaatsen als je meent dat je daardoor een betere compositie kunt maken. Een mooie foto maken kost tijd.”

Zonder plan

Soms kan het níét aanwezig zijn van focus juist leiden tot verrassend werk. Frank Ruiter maakt behalve portretten ook landschappen, het liefst in de stad en in het donker. ,,Dan is er geen tijdsdruk, je hebt alle tijd van de wereld. Ik liep een keer dagenlang rond in Shanghai. Zonder doel, zonder opdracht, zonder plan. Juist daardoor ontdekte ik mooie composities. Ik deed niets anders dan alleen maar om me heen kijken. Ik ging gewoon ergens zitten of liggen en keek hoe het licht langzaam veranderde. Het beeld diende zich vanzelf aan.”

Inzenden en stemmen kan tot 1 juni 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.

    • Rianne van Dijck