Inventarisatie

VVD en GroenLinks verzilveren goede resultaten, D66 en SP vaker buitengesloten

VVD en GroenLinks zijn bij de vorming van nieuwe colleges op weg hun goede resultaten bij de raadsverkiezingen te verzilveren. Bij D66 en SP leidt de matige stembusuitslag vooralsnog tot een daling van het aantal colleges waaraan de partijen deelnemen.

Dit blijkt uit de inventarisatie van de collegevorming in 335 gemeenten, die afgelopen week de vijfde ronde beleefde. De stand van zaken woensdagochtend was dat in 68 gemeenten een college is gevormd, terwijl in 217 gemeenten een beperkt aantal partijen aan het onderhandelen is. In de overgebleven gemeenten, zoals Rotterdam, bevindt de collegevorming zich nog altijd in een oriënterende fase.

In de 285 gemeenten waar al zaken worden of zijn gedaan, schuiven VVD en GroenLinks veel vaker aan tafel aan dan vier jaar geleden. De VVD die in 2014 in 136 gemeenten een bestuursplek veroverde, zit nu in 178 gemeenten aan de onderhandelingstafel, dan wel in het college. De partij nadert de traditionele koploper, het CDA. Dat gaat meedoen in 192 gemeenten en zit nu op 188 plaatsen in het college.

GroenLinks, dat op dit moment in 36 gemeenten zitting in het college heeft, krijgt straks in 86 gemeenten een plek wanneer de lopende onderhandelingen met succes worden afgerond. De partij zou daarmee meer gemeenten krijgen dan D66. Deze regeringspartij doet nu nog mee in 81 gemeenten. Aanzienlijk minder dan in 2014: toen brak de partij door in 97 gemeenten met een plek in het college.

Een andere verliezer is de SP, die mag hopen van de huidige 38 gemeenten er 23 met een collegeplek over te houden. De PvdA blijft opvallend stabiel. De partij zit nu in 80 gemeenten in het college en lijkt dat te handhaven. SGP en ChristenUnie die op meerdere plekken een lijstverbinding zijn aangegaan, lijken van 69 naar 86 gemeenten te gaan.

    • Karel Berkhout