In Groningen is het niet alleen maar feest

De koninklijke familie bezocht Groningen. Geen vliegende wc-potten dit jaar: de Groningers wilden het over de bevingen hebben.

Koning Willem-Alexander sprak tijdens Koningsdag in de stad Groningen met gedupeerden van aardbevingen in de Groningse ommelanden. Foto: Kees van de Veen

Op de Groningse Grote Markt is vrijdagochtend meteen te zien dat dit een Koningsdag is met contrasten. Studenten met biertjes in de hand wachten vrolijk op het balkon van de sociëteit van Vindicat tot ze naar de Koninklijke familie kunnen zwaaien. „Hoogheidt Welkom”, staat er groot op de gevel – het logo van Hooghoudt Jenever is voor de gelegenheid aangepast.

Aan de andere kant van het plein staat een metersgroot scherm met de afbeelding van een gestutte boerderij. Gedupeerden van de gaswinning maken zich op voor een gesprek met de koning. „Het is fantastisch dat dit op zo’n prominente plek gebeurt”, zegt Petra Koonstra uit Groningen-Stad, die in het publiek staat.

Zodra bekend werd dat Koningsdag zich in Groningen zou afspelen – de laatste keer gebeurde dat in 2004 – was duidelijk dat de aardbevingen een rol zouden moeten spelen in het programma. Vrijdagochtend onthulde Commissaris van de Koning René Paas zelfs dat hij min of meer vanwege de gaswinning contact had opgenomen met het Koninklijk Huis om te vragen of ze Koningsdag in Groningen wilden vieren.

‘De bevingen gaan door’

Het zorgt vroeg op de dag, rond half 12, voor een ongekend serieus onderdeel van het programma. Ingetogen gaat de koninklijke familie in gesprek met bevingsgedupeerden en burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum – een beeld dat mijlenver af ligt van het gooien met wc-potten van enkele jaren geleden. Een koor zingt het Groningse ‘strijdlied’ van de hand van Freek de Jonge: „NAM weigerde toen toe te geven // Kamp riep met Shell, niks aan de hand”.

Aanwezig zijn onder andere bewoners van de Appingedamse wijk Opwierde-Zuid, die volledig op de schop gaat om bevingsbestendig te worden. Janny Ebels, die een selfie met Amalia maakte, vertelt na afloop dat Màxima haar bij haar arm pakte. „Ze zei dat ze hoopt dat we ons meer op de toekomst kunnen richten. Ze kwam heel geïnteresseerd over, het was super.”

Lees ook: Het dubbele gezicht van het koninklijk bezoek aan Groningen

Is het land inmiddels empathischer naar de Groningers, wil de koning weten. Voor het universiteitsgebouw benadrukt hij later op de dag dat héél Nederland moet werken aan erkenning en veiligheid voor Groningers.

Willem-Alexander bezocht het bevingsgebied de afgelopen jaren al een aantal keer zonder pers. De provincie lijkt het bezoek nu aan te grijpen om het land er nog eens aan te herinneren wat zich hier afspeelt. „We zien in de rest van Nederland dat wordt gedacht dat het probleem is opgelost nu we gaan stoppen met de gaswinning”, zei de Loppursumse burgemeester Rodenboog eerder deze week tegen RTV Noord. „Dit is onze kans om te laten zien dat we er nog lang niet zijn.” Zo gaan de bevingen voorlopig gewoon door.

Verjaardagsliedjes

Dat de koning zelf niet écht iets kan doen zei Rodenboog goed te begrijpen. Hij hoopt het wel. „Hij heeft wel een netwerk. Ik kan me niet voorstellen dat hij in de auto stapt en over gaat tot de orde van de dag.”

Toch draait het vrijdag in Groningen voor een heel groot deel ook gewoon om feest. Middenin in het gesprek met gedupeerden begint een deel van het publiek enthousiast verjaardagsliedjes te zingen. „Hier was iets met aardbevingen”, mompelt een vrouw later op de dag op de Grote Markt. Als de Koninklijke familie weg is, trilt de grond onder de Vismarkt van de drumbeats.

Prima allemaal, vindt bewoner Bart Kempinga, die „toch wel een beetje” voor het bevingprogramma is gekomen. Het blijft ook een feestdag, het hoeft niet allemaal serieus. Maar wat hem betreft mag zo’n inhoudelijk onderdeel best een blijvertje zijn. „Dan wordt Koningsdag toch een stukje interessanter.”

    • Milo van Bokkum