Ik zou willen dat we zo’n dag in Duitsland hadden

Vrijmarkt Utrecht

Brigitte Osterath, een Duitse journaliste van Deutsche Welle die tijdelijk werkt voor NRC, bezocht de vrijmarkt in Utrecht. „Nederlanders vieren op Koningsdag niet hun koning maar zichzelf.”

Foto Brigitte Osterath

Koningsdag dus: een dag om de koning te huldigen? Nee, in Utrecht blijkt Koningsdag vooral een gelegenheid om eindelijk al die oude rommel kwijt te raken die zich het afgelopen jaar in het huis heeft opgestapeld. De hele stad wordt een reusachtige garage sale. „Op Koningsdag kan je alles verkopen - echt alles!“ zegt mijn collega die in Utrecht woont en een kraampje met oude spullen voor zijn huis heeft opgebouwd. „De helft van de sieraden is al weg,” zegt hij, terwijl de vrijmarkt pas twee uur geleden is begonnen.

Wat een leuk idee: Al die dingen verpatsen die jij niet meer wilt, maar andere mensen misschien nog wel. Registratie, zoals bij een officiële vlooienmarkt, is niet eens nodig. Ik zou willen dat we zo’n dag ook in Duitsland hadden. Een van de nadelen van niet in een monarchie te wonen?

Alleen rondlopen en kijken is al een plezier: Er is bijvoorbeeld een man die zijn cactuscollectie te koop aanbiedt. Of een man die trots zijn nieuwe surfplank met de steekwagen naar huis duwt. En die wasbak met een notitie erop: ‘MOET weg vandaag.’ Het is ontzettend mooi om op de vrijmarkt zoveel dingetjes te zien die ik niet meer heb gezien sinds mijn kinderjaren. Zoals een puzzel van de Freggles, dat Amerikaanse kinderprogramma uit de jaren 80. Een vrijmarktbezoek is als een reis door de tijd.

Contant betalen

Als Duitse ben ik natuurlijk blij dat ik overal contant kan betalen – een van de weinige plekken in Nederland waar dat nog mogelijk is. (Ja, Duitsers betalen graag contant, wist je dat niet?) Een beetje Duits lijkt ook de strikte indeling op welke plekken je mag verkopen en op welke niet. ‘Deze zijde (van de straat) geen vrijmarkt’, staat er op een bord, op een ander ‘einde vrijmarkt’. Te wijd uitbreiden zal de markt zich dus niet.

Trouwens: al dagen tevoren een plekje op straat voor jezelf te reserveren door het met ducttape af te plakken – zoiets zal je in Duitsland niet durven. Sommige mensen zullen dan ogenblikkelijk de politie bellen. De straat is tenslotte gemeengoed en van iedereen.

Foto Brigitte Osterath
Foto Brigitte Osterath
Foto’s Brigitte Osterath

Het verrast me ook wat er allemaal te koop staat. Kom nou, Utrechters: oude schoenen die alleen nog voor de prullenbak geschikt zijn? Al dat elektronisch afval? Ik zou het te gênant vinden voor zoiets nog geld te vragen. Koopt echt iemand dat?

Verbazend vind ik ook dat zoveel mensen proberen om op de vrijmarkt grof geld te verdienen: met het verkoop van frisdranken, koffie, zelfgebakken koekjes, hot dogs en zelfs suikerspinnen. Of met het aanbieden van een schoon toilet. Een geweldig idee – hoewel: op het bord staat geschreven dat het een toilet ‘met verrassing’ is… dan misschien liever niet.

Wat heeft dat alles nu met de koning te maken? Blijkbaar niets. Jammer toch! Als Duitse die voor twee maanden in een monarchie woont vind ik natuurlijk alles ontzettend interessant wat met de koning te maken heeft. Als Groningen niet zo ver weg was, zou ik daar naartoe zijn gegaan.

Vrije dag

Ik heb echter al gehoord dat de Nederlanders op Koningsdag niet hun koning vieren maar zichzelf. Op de vrijmarkt blijken ze zelfs dat een beetje te vergeten, want iedereen is te gek om nog het zoveelste koopje te maken. Zoveel oranje en zoveel Nederlandse vlaggen zijn er dan toch niet – op donderdagavond niet tenminste. Wat goed dat er wel een compleet in oranje gekleed muziekkapel liedjes speelt die iedereen kent (behalve ik).

Lees ook: Redacteur Petra de Koning volgde koning Willem-Alexander een jaar lang bij staatsbezoeken en andere optredens. Wat blijkt: gewoon doen is voor de koning niet zo gemakkelijk

Het beste aan Koningsdag is natuurlijk dat ik nu eindelijk eens een vrije dag heb die thuis niet bestaat. Nadat ik op de Goede Vrijdag al moest werken, een vrije dag in Duitsland. Koning of geen koning – een keer uitslapen is in ieder geval supergaaf.

    • Brigitte Osterath