Opinie

    • Maarten Schinkel

Iedereen betaalt het Kwartje van Rutte

Het wordt tijd voor de burger om te wennen aan een nieuwe ochtendtraditie. Voortaan staat hij of zij op, vist eerst in portemonnee of broekzak 23 cent op en doet dat in een potje voor de buitenlandse aandeelhouders van Shell of Unilever. Voordat elke dag begint. Er mag een kaarsje naast.

Ziehier het Kwartje van Rutte. Elke dag, tot in de eeuwigheid. De afschaffing van de dividendbelasting, die deze week leidde tot de zoveelste politieke commotie, lijkt het kabinet Rutte-III tot in lengte van dagen te gaan achtervolgen. En de burger. Want er is hier sprake van een blijvende inkomstenderving door de staat, die door andere belastingen zal moeten worden gecompenseerd.

De 1,4 miljard euro die deze ingreep jaarlijks kost, is voor veel kiezers een abstractie. Vandaar dat het beter is om zo’n bedrag concreet te maken. 1,4 miljard gedeeld door 17,089 miljoen Nederlanders, gedeeld door het aantal dagen in het jaar is afgerond 22,4 cent. Vrijwel een kwartje dus. Voor iedereen, baby’s meegerekend.

Een huishouden van vier, dus twee partners en twee kinderen, begint voortaan elke dag met het gooien van vier Kwartjes van Rutte in de pot. Dat is, om het er voor de laatste maal in te wrijven, één euro per dag, zon- en feestdagen meegerekend. Voor afzienbare toekomst.

Pap, mogen we een toetje vanavond?”

„Sorry, jongens. Jullie weten het.”

„(in koor) Het hoofdkantoor van Unilever.”

Lang geleden, in 1991, was er het Kwartje van Kok. Destijds ging het om een accijnsverhoging van 18,3 cent per liter benzine, ingevoerd onder toenmalig PvdA-voorman Wim Kok die minister van Financiën was. Het zou worden teruggeven aan de burger, hetgeen niet gebeurde.

Politiek was ‘Het kwartje van Kok’ zo’n fijne slogan dat hij de tand destijds moeiteloos doorstond. Telkens dook het weer op als blijk van politiek ongenoegen. Nog in 2012 deed deze krant er een factcheck over, nadat PVV-leider Geert Wilders zei de teruggave ervan in het verkiezingsprogram op te nemen. 21 jaar na dato dus. De factcheck wees uit dat het kwartje inderdaad, strikt gezien, nooit is geretourneerd.

De afschaffing van de dividendbelasting heeft alles mee (of als je wilt: tegen) om zo’n nieuwe meme te worden. We leven in een tijdperk van scherpere tegenstellingen tussen arbeid en kapitaal. Óók, en dat is opvallend, nu het de economie zo voor de wind gaat en de werkloosheid sterk daalt. Piketty, ofwel de voorsprong van inkomen uit vermogen boven inkomen uit arbeid. De dalende arbeidsinkomensquote waardoor de werknemer steeds terrein verliest op de werkgever. De volksopstand tegen het salaris van ING-topman Hamers: het kwartje van Rutte valt in zeldzaam vruchtbare aarde.

De afschaffing van de dividendbelasting is voor de oppositie in de Tweede Kamer te goed om te laten lopen. Bij elke bezuiniging zal het argument klinken: maar die 1,4 miljard dan? Bij elk plan dat om budgettaire redenen niet mag: hé en die 1,4 miljard? In september, bij de Miljoenennota voor 2019. Die voor 2020. Die voor 2021. Het Kwartje van Rutte verzuurt de sfeer in het kabinet. En, als het Kwartje van Kok een leidraad is, achtervolgt dit de VVD tot deze krant er in 2038 een laatste factcheck aan wijdt.

Maarten Schinkel schrijft over economie en financiële markten
    • Maarten Schinkel