Russen ‘bewijzen’ in Den Haag dat er geen gifgas was

Gifgasaanval Door Syriërs naar de OPCW te halen, wilde Rusland ‘de waarheid’ vertellen. Volgens de Russen wil het Westen het Syrische regime zwart maken.

‘Slachtoffer’ Hassan Diab (11) uit Douma gezond en wel in Den Haag. Foto Peter Dejong / AP

Hij kwam net boven de grote conferentietafel uit, de elfjarige Hassan Diab die donderdagavond samen met zijn ouders en een vijftiental andere Syriërs aanschoof op een persconferentie van de Russische ambassade in Den Haag. Met een klein stemmetje en grote ogen herhaalde de jongen zijn relaas dat hij eerder al aan de Russische staatspers deed: op de dag van de aanval in Douma (7 april) had geschreeuw hem en zijn moeder uit hun schuilkelder naar het lokale ziekenhuis gelokt, waar hij door onbekenden werd vastgegrepen en water over zich heen gegoten kreeg, zogenaamd om ‘gif’ van hem af te spoelen. Later bleek hij te figureren in een video van de Syrische hulporganisatie Witte Helmen als slachtoffer van de gifgasaanval.

Diab vormde de belangrijkste getuige die donderdag deel uitmaakte van een door Rusland georganiseerde briefing bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag om „de waarheid” te vertellen over de vermeende gifgasaanval. Bij die aanval kwamen volgens westerse landen tientallen burgers om het leven, een lezing die wordt onderbouwd door beelden van gewonden en doden en van gifgascylinders. De VS, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk reageerden met een vergeldingsactie op doelen van het Syrische leger.

Alles is in scène gezet

Maar volgens Rusland en het Syrische regime was er helemaal geen aanval en zijn de beelden van slachtoffers in scène gezet om het Syrische regime zwart te maken. „De patriotten van hun land”, zo noemde de Russische ambassadeur Alexandr Sjoelgin de groep, die verder bestond uit burgers en artsen uit het ziekenhuis van Douma. Zij vertelden allen een vrijwel identiek verhaal.

Individuele vragen van journalisten mocht de groep onder geen beding beantwoorden, ze waren ‘moe’ en ‘getraumatiseerd’ , aldus de ambassadeur. Die avond vlogen ze weer naar huis. Russische journalisten hadden ’s middags wel mogen spreken met de Syriërs.

De OPCW stelde donderdag in een verklaring op de website dat zij Rusland had „geadviseerd” de Syrische getuigen eerst te laten interviewen door de onderzoekers van de fact-finding mission (FMM) die onderzoek doet naar de aanval. Monsters uit Douma zijn naar verschillende laboratoria gestuurd, waaronder een in Rijswijk. Wanneer de OPCW zijn bevindingen zal delen, is nog onduidelijk.

De Franse overheid publiceerde ondertussen op basis van eigen bevindingen een rapport waarin zij op basis van bronnen en ooggetuigenverslagen de inzet van chloor, zenuwgas en blauwzuur vaststelde.

Een vertegenwoordiger van de Syrische ambassade in Den Haag stelde dat het Syrische leger na de aanval een laboratorium had aangetroffen waar de rebellen chemische wapens zouden hebben gefabriceerd.

Met medewerking van Karel Knip

Correctie: Dit artikel is op 27 april aangepast. De persconferentie vond op donderdagavond plaats, niet op woensdag zoals eerder was gemeld. Ook de reactie van de OPCW kwam op donderdag.

    • Eva Cukier