Eén op de zeven ‘kijkslangen’ gebruikt bij operaties niet schoon

Zo’n 15 procent van de onderzochte endoscopen was niet goed schoongemaakt. Dat kan tot besmetting van patiënten leiden.

Foto iStock

De endoscopen die in Nederlandse ziekenhuizen worden gebruikt, zijn vaak niet goed gereinigd. Op bijna een op de zeven slangen die worden gebruikt bij kijkonderzoeken, zitten nog bacteriën afkomstig van een vorige patiënt, zo blijkt donderdag uit onderzoek van het Erasmus MC.

Onderzoekers van het Rotterdamse ziekenhuis controleerden de slangen van 67 van de 73 Nederlandse klinieken. Zo’n 15 procent van de onderzochte medische instrumenten was niet goed schoongemaakt. Dat kan gevaarlijk zijn voor patiënten omdat via slecht gereinigde apparatuur bacteriën overgebracht kunnen worden.

Volgens de onderzoekers is het moeilijk te zeggen hoeveel patiënten daadwerkelijk ziek worden door slecht gereinigde endoscopen. Het ziekenhuis schat dat het om een kleine minderheid gaat van de patiënten bij wie het apparaat wordt gebruikt.

Slokdarm

De endoscopen worden gebruikt bij het onderzoeken van de galwegen en alvleesklier en gaan via de slokdarm bij de patiënt naar binnen. Jaarlijks wordt zo’n 17.000 keer een onderzoek met een endoscoop gedaan.

Tijdens zo’n inwendig onderzoek komt het apparaat in contact met miljoenen bacteriën. Bij patiënten die na een ingreep ziek worden, is het moeilijk vast te stellen of zij ziek zijn geworden door lichaamseigen bacteriën of door het gebruik van de endoscoop.

Schoonmaakprocedures herzien

De endoscopen zijn lastig te reinigen doordat de slangen eerst met de hand en daarna machinaal moeten worden schoongemaakt. Omdat de slangen van kunststof zijn gemaakt, kunnen ze voor sterilisatie niet worden verhit.

De onderzoekers benadrukken dat endoscopen bij levensreddende operaties worden ingezet en, ondanks het besmettingsgevaar, niet zomaar in de ban kunnen worden gedaan. Er is namelijk geen alternatief. De Amerikaanse medische toezichthouder FDA wil dat er endoscopen ontwikkeld worden die eenvoudiger te reinigen zijn. Ook heeft de autoriteit fabrikanten opgedragen de schoonmaakprocedures te herzien.

Update (26 april 2018): Boven dit artikel was in de kop eerder sprake van “Ruim 1 op 10” kijkslangen. Dit is aangepast naar het nauwkeuriger “Eén op de zeven”.

    • Maartje Geels