Moorden door gefrusteerde vrouwenhaters

Incel-beweging

Was de terrorist van Toronto een ‘incel’, een hetero die gefrustreerd is over zijn ongewilde celibaat?

Op de Facebookpagina van Alek Minassian, die in Toronto 10 mensen doodreed, stonden posts over de incel-beweging. foto cole burston/afp

Enkele uren voordat een bestelbusje maandag met hoge snelheid inreed op voetgangers in de Canadese stad Toronto, verscheen een bericht op de Facebook-pagina van Alek Minassian. De 25-jarige man uit het noorden van de stad is gearresteerd na de aanval, waarbij tien mensen omkwamen en vijftien anderen gewond zijn geraakt.

„De incel-opstand is al begonnen”, stond in het bericht op zijn profiel, dat sindsdien door Facebook is verwijderd. „We zullen alle Chads en Stacy’s omverwerpen! Geprezen zij de Supreme Gentleman Elliot Rodger!”

De raadselachtige strijdkreet, die mogelijk duidt op een motief voor de bloedige aanval, heeft de aandacht gevestigd op de zogenoemde ‘incel’-beweging, een obscure groep van voornamelijk heteroseksuele jonge mannen die boos en gefrustreerd zijn over het feit dat ze geen seks of relatie hebben. De afkorting ‘incel’ staat voor involuntary celibate – onvrijwillig celibatair.

Hoewel die term is bedacht door een Canadese vrouw in de jaren negentig voor een online praatgroep voor eenzame zielen, is de beweging door de jaren heen veranderd in een nauwelijks verhuld netwerk van vrouwenhaters, een soort alt-right van seksueel gefrustreerde internettrollen. Fantasieën over geweld en verkrachting worden in de duistere, anonieme uithoek van het internet niet gemeden.

Lees ook: De man die maandag met een bestelbus in Toronto inreed op voetgangers wordt vervolgd voor tienvoudige moord met voorbedachte rade.

Mannen die zichzelf identificeren als incels „kunnen geen seks krijgen, hoewel ze dat wel willen”, wordt uitgelegd op de website incels.me, een van de belangrijkste internetforums van de beweging, naast 4chan en Reddit. Ze zijn boos op vrouwen, die hen in hun beleving seks en relaties onthouden, en op mannen die wel succes hebben. Die mannen worden in de terminologie van de incels aangeduid als ‘Chads’, aantrekkelijke vrouwen als ‘Stacys’.

De inspiratiebron die werd aangehaald in het Facebookbericht, Elliot Rodger, richtte in 2014 een bloedbad aan in Californië uit frustratie over het feit dat hij op zijn 22ste nog maagd was, hoewel hij vond dat hij recht had op seks. Hij koesterde wrok tegen vrouwen die zijn avances afwezen, bleek uit een videoboodschap die hij opnam voordat hij zes mensen doodschoot en dertien anderen verwondde. Hij bracht ook zichzelf om.

Radicalisering

De politie in Toronto heeft geen mededelingen gedaan over de mogelijke motieven van de verdachte. Ook staat niet vast dat Minassian het bericht op Facebook heeft geschreven; de politie heeft alleen bevestigd dat het op zijn profiel stond (het is mogelijk dat zijn profiel is gehackt).

Niettemin leeft de vraag of de aanval in Toronto, waarbij voornamelijk vrouwen zijn omgekomen, is gepleegd door een man die zoveel wrok koesterde tegen vrouwen dat vrouwenhaat hem aanzette tot massamoord. Radicaliseerde Minassian, die is omschreven als sociaal onhandig, dusdanig onder invloed van de incel-ideologie op internet dat hij een gewelddadige actie ondernam vergelijkbaar met een terreurdaad?

„Deze ideologie heeft diepgaande effecten op sommige jonge mannen, vooral kwetsbare en instabiele jonge mannen in de gemeenschap”, zegt Emer O’Toole, professor aan de universiteit Concordia in Montreal. „Ik heb het gevoel dat vrouwen dit al jaren zeggen: dit soort gewelddadige vrouwenhaat online gaat gevolgen hebben in de echte wereld.” Ze vergelijkt de aanval in Toronto met het beruchte bloedbad op de École Polytechnique in Montreal in 1989, waarbij een mannelijke schutter veertien vrouwelijke studenten doodde.

Hoewel vrouwenhaat al lang bestaat, wordt de incelbeweging gekenmerkt door het feit dat jonge mannen met wrok tegen vrouwen elkaar de afgelopen jaren hebben gevonden op internet en elkaar aanmoedigen tot extremisme, aldus Arshy Mann, een journalist bij het blad Xtra in Toronto, tegenover de Canadese omroep CBC. Hij ziet het als een vorm van radicalisering. „Het pad naar dit soort extremisme lijkt op wat je ziet bij jonge mannen die betrokken raken bij propaganda van IS. Natuurlijk plegen ze niet allemaal geweld; dat doen ook niet alle mensen die online IS-video’s bekijken. Maar een klein deel van hen raakt in toenemende mate geradicaliseerd en radicaliseert elkaar.” Een verschil met IS is dat de incelbeweging geen georganiseerde groep is, zegt Mann. „Er is geen leider, geen hiërarchie of structuur. Maar er zijn losse netwerken, en ze vinden elkaar.”

Online geprezen

De website Incels.me heeft zich gedistantieerd van Minassian, die in staat van beschuldiging is gesteld voor tienvoudige moord; hij zou nooit iets op het forum hebben geschreven. Niettemin is hij door incels online geprezen om zijn actie, net zoals Rodger door incels wordt beschouwd als een held. „Alek Minassian, verspreid zijn naam, vertel over het offer dat hij heeft gebracht voor onze zaak”, schreef een anonieme incel. „Ik neem een biertje om elk slachtoffer te vieren dat een jonge vrouw tussen 18 en 35 blijkt te zijn”, schreef een ander.

O’Toole erkent dat Minassian veel aandacht heeft gewekt voor de incelbeweging onder mensen die er nog nooit van hadden gehoord. Toch is het volgens haar nuttig dat er licht op schijnt. „Het geeft mensen de middelen om te herkennen wanneer iemand mogelijk wordt geradicaliseerd.”

    • Frank Kuin