Foto Khalid Amakran

‘Mijn moeder was zo verdrietig dat ze niet eens boos kon zijn’

Mich Simon (29) zat twee jaar in de gevangenis maar timmert nu aan de weg als spoken word artiest, theatermaker en ondernemer. Deze zomer organiseert hij het eerste Rotterdamse hiphopfestival. „Ik zal altijd solidair blijven met de underdog.”

In buurthuis ’t Klooster in de Afrikaanderwijk in Rotterdam-Zuid is Mich Simon (bekend als ‘Young Mich Poetry’, oftewel YMP) druk met voorbereidingen voor hiphopfestival Get Loose op 24 juni. Het is het eerste hiphopfestival in Rotterdam, „terwijl Rotterdam de hiphophoofdstad van Nederland is”, zegt de spoken word-artiest en theatermaker. Bekende artiesten maar ook getalenteerde „eigen jongens” moeten het evenement memorabel maken. „Als je weet dat hier mensen wonen die door armoede zelden buiten hun wijk komen, dan is dit geweldig om mee te maken.”

Op de dag van het interview is het exact vijf jaar geleden dat hij uit de gevangenis kwam. „Ik ben er eigenlijk nooit echt mee bezig, maar vandaag kan ik er wel emotioneel van worden, als ik terugkijk hoe mijn leven er vijf jaar geleden uitzag en hoe het er nu uitziet. Een wereld van verschil. Ik ben het type dat nooit echt tevreden is, maar op zulke momenten moet ik gewoon accepteren dat het goed gaat.”

Mich Simon (29) werd geboren in Rotterdam-Oost en groeide op met zijn moeder. „Mijn rots in de branding.” Samen met haar moeder kwam ze op 11-jarige leeftijd uit Suriname naar Nederland, op zoek naar meer zekerheid vlak voor de onafhankelijkheid van Suriname. „Mijn moeder en ik hebben een hechte band, maar ze was streng in de opvoeding. Al vroeg had ik twee gezichten: thuis en buiten. Al op de basisschool was ik hyperactief in de klas, heel erg aanwezig, je kon niet om me heen. Hoe anders was het thuis, waar ik die ruimte niet kreeg.”

Het gezin had het niet breed, ondanks dat Simons moeder altijd werkte. „Ma stond niet stil, ze streefde altijd naar beter. Toen ze hier kwam moest ze naar de huishoudschool. Daarna begon ze te stapelen: mbo en hbo, terwijl ze twee jonge kinderen had. Op latere leeftijd heeft ze nog een universitaire studie gedaan, om te laten zien dat je alles kunt als je je kansen maar benut.” Het was deze mentaliteit die hem al op jonge leeftijd inspireerde. „Impossible is nothing is dan ook mijn lijfspreuk. Ik heb het op mijn rug getatoeëerd.”

Waarmee hij nog geen modelleerling was, al was volgens hem de potentie volop aanwezig . „Ik wilde gewoon geen dingen leren waarvan ik dacht dat ik er niets aan had”, zegt hij over zijn tijd op de havo. „Ik verveelde me rot op school en als het niet hoefde gooide ik er met de pet naar. Als ik me moest bewijzen liet ik het zien, maar zodra dat eerste goede rapport binnen was lanterfantte ik naar het volgende slechte rapport.”

‘Ik was doelloos’

Hij bleef op school, maar hij kwam op jonge leeftijd in de kleine criminaliteit terecht. Ook hier de twee gezichten: overdag thuis de brave jongen uithangen, ’s avonds op het criminele pad. „Als je me destijds vroeg waar ik mezelf over vijf jaar zag, kon ik alleen materialistische doelen noemen. Ik was verder doelloos”, blikt hij terug. Naast zijn bijbaan begon hij „zwart” bij te verdienen op straat. „Ik was geen grote jongen ofzo, hoogstens een kruimeldief. Het was niet nodig, ik kwam niets tekort, maar het zorgde wel voor een adrenalinerush. Achteraf gezien deed ik het misschien vooral daarvoor, want dezelfde kick haal ik nu uit mijn artiestenleven en ik geniet er intens van.”

Op zijn drieëntwintigste liep hij tegen de lamp. „Ik was aanwezig op een ‘plaats delict’, zoals dat heet. Mijn aandeel was gering, maar ik had kennis van de misdaad en heb er niets tegen gedaan.” Hij wil er verder niet over in detail treden. De rechter veroordeelde hem tot drie jaar gevangenisstraf.

Op dat vonnis had hij al min of meer gerekend. Het zwaarst was wel dat zijn moeder in de rechtszaal zat, vertelt hij. „Ik had mijn moeder nooit zien huilen tot dat moment. Is ze hiervoor naar Nederland gekomen, om haar zoon te zien falen? Ze was zo verdrietig dat ze niet eens boos kon zijn. Haar kind werd haar ontnomen, zo voelde dat voor haar, en dat besef maakte mij weer kapot.”

In de gevangenis was ik bezig met het verwerken van emoties. Het gebrek aan een vaderfiguur in mijn leven, een outcast zijn, het negatieve zelfbeeld

Mich Simon

Zijn tijd in detentie gebruikte Simon om over zichzelf na te denken. „Ik besefte dat ik al die tijd achter mezelf aanliep.” Hij was opgejaagd, impulsief. „Gepakt worden was een kwestie van tijd.” Simon begon boeken te lezen. Over Suriname, het slavernijverleden, over de herkomst van achternamen als ‘Simon’, namen die plantagehouders hun slaven oplegden. „Het was pijnlijk om te lezen. Maar tegelijkertijd was het bewustwording. In de gevangenis was ik bezig met het verwerken van emoties. Het gebrek aan een vaderfiguur in mijn leven, een outcast zijn, het negatieve zelfbeeld. Het werd tijd om het om te keren.”

Simon begon ook ouderwets brieven te schrijven, aan zijn toenmalige vriendin. „Zij was het die tegen me zei: man, je schrijft gedichten, je bent een poëet. Ik dacht: waar heb jij het in hemelsnaam over, ik ben geen Shakespeare, kom nou. Maar ze meende het en daagde me uit er wat mee te doen. Zo ontstond mijn liefde voor poëzie en spoken word.”

Zetje dankzij gospel

Toen gospelzangeres Joany Muskiet een keer op zondag in de gevangenis optrad kreeg Simon een zetje. „Haar optreden raakte me diep. Achteraf vertelde ze me dat ze meteen zag dat ik niet in de gevangenis hoor. ‘Je houdt je wel groot tussen al die geharde mannen hier, maar ik zie dat je een klein hartje hebt’, zei ze. En dat was ook zo.” Muskiet nodigde Simon uit na zijn vrijlating contact met haar op te nemen.

Hij kwam in 2013, na twee jaar gevangenisstraf, vervroegd vrij, „een grote herkansing om alles anders te doen. Mijn vriendin raakte zwanger, ik werd vader. Een enorme verantwoordelijkheid. Toen wist ik dat ik niet meer terugkon naar dat criminele leventje.”

Het mooiste was wel dat er veel ex-gedetineerden in de zaal zaten, die mij na afloop bedankten

Mich Simon

Simon begon vanaf dat moment als ‘Young Mich Poetry’ (YMP) werk te maken van zijn talent, trad op tegen kleine vergoedingen. „Het leverde nauwelijks wat op, maar het was goed voor de naamsbekendheid en het opdoen van podiumervaring.” Hij kwam in de finale van het NK Poetry Slam, waarin dichters het tegen elkaar opnemen. „Dat was een enorme boost.” Intussen tourde hij mee met Joany Muskiet, kon optreden en zijn verhaal vertellen. Zo rolde hij het theater in. In zijn debuutvoorstelling Veni vidi vici verwerkte hij in monologen het gemis van een vader in zijn leven.

Lees ook het interview Saman Amini. Hij vluchtte uit Iran en bezingt het geluk en de pijn van de migrant: ‘Mijn moeder is heilig voor me’

Met de voorstelling Binnenplaats, over zijn gevangenisperiode, kreeg hij Theater Zuidplein in Rotterdam vol. „Het mooiste was wel dat er veel ex-gedetineerden in de zaal zaten, die mij na afloop bedankten. Dat was ook mijn doel: het stereotiepe beeld over gedetineerden doorbreken en hun een stem geven. Door te laten zien wat detentie met mensen doet, vooral in mentaal opzicht. In Nederland geloven ze meestal niet in ‘samenloop van omstandigheden’. Terwijl veel van die jongens al problemen hebben voordat ze in de problemen komen.”

Talenten een kans geven

Met zijn productiehuis Flow, waarin spoken word centraal staat, geeft Simon getalenteerde jongens en meisjes met problemen een kans om in de maatschappij mee te doen. „ De een heeft te maken gehad met huiselijk geweld, de ander heeft een crimineel verleden. Ik wil ze het gevoel geven dat ze daarmee niet verloren zijn, juist omdat ik weet hoe het is om een outcast te zijn. Daarom krijgen ze bij mij een podium.”

Het hiphopfestival moet het hoogtepunt worden van zijn jonge carrière. Dat het wordt gehouden op het Afrikaanderplein op Zuid is geen toeval. „Rotterdam-Zuid is mijn vrouw”, zegt Simon, die er elf jaar woont. „We hadden het festival in het centrum kunnen doen, maar Zuid verdient het om een keer in een positief daglicht te staan, in plaats van de dagelijkse berichten over criminaliteit en armoede. Zuid is puur, rauw en eerlijk, de eeuwige underdog. Daar herken mezelf in. En ik zal altijd solidair blijven met de underdog.”

    • Lotfi El Hamidi