OM gaat hogere straffen eisen voor ram- en plofkraken

Criminelen zouden steeds gewelddadiger te werk gaan. Ze zetten zwaarder materieel in en gebruiken vaker explosieven.

Hulpdiensten na een poging tot ramkraak in december 2017 in Gramsbergen (Overijssel). Een vrachtwegen ramde de gevel. Foto ANP

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat vanaf volgende week hogere straffen eisen voor het plegen van ram- en plofkraken. De nieuwe richtlijnen zijn per 1 mei van kracht, meldt het OM woensdag. Justitie verhoogt de eisen omdat de delicten “grote gevaren en risico’s met zich meebrengen”. Criminelen gaan steeds gewelddadiger te werk; ze zetten zwaarder materieel in en gebruiken vaker explosieven.

Tot nu toe hanteert het OM een eis van 15 maanden gevangenisstraf voor zowel ram- als plofkraken. In de herziene richtlijn wordt een onderscheid gemaakt tussen de twee.

Bij ramkraken, waarbij bijvoorbeeld een winkel met een auto wordt geramd, wordt de strafeis verhoogd naar 21 maanden. Volgens het OM leggen rechters die straf ook vaak op. Voor plofkraken, waarbij gebruik wordt gemaakt van gas of explosieven om toegang te krijgen tot een geldautomaat of kluis, wordt voortaan 24 maanden geëist. Als in het gebouw van de geldautomaat ook woningen zitten, zal het OM voortaan 48 maanden eisen.

Aantal overvallen gedaald

De verscherpte eisen zijn onderdeel van een plan uit 2017 dat het aantal overvallen naar beneden moet brengen. De voorloper van dat actieprogramma van de ‘Taskforce Overvallen’ uit 2011 zou het aantal overvallen sinds piekjaar 2009 al naar beneden hebben gebracht van 2.898 naar 1.132 in 2016.

Begin 2017 schreef deze werkgroep aan de toenmalige minister van Veiligheid en Justitie Stef Blok dat strengere straffen voor plegers van zogenoemde ‘high impact crimes’ bleken te werken. Onder high impact crimes schaart het OM misdaden die grote gevolgen hebben voor het veiligheidsgevoel van mensen.

Volgens cijfers van de Nederlandse Vereniging van Banken werden in 2017 één ramkraak en 68 plofkraken gepleegd. In 2016 waren er drie ramkraken en 79 plofkraken.

Banken sluiten sommige pinautomaten vanwege het geweld, zoals de Rabobank en ING. Ook zijn in de tweede helft van 2017 veel automaten aangepast waardoor het niet meer mogelijk is om er explosieven in te stoppen, aldus de vereniging.

‘Nu nog de pakkans verhogen’

Volgens het OM is de maatschappelijke impact van ram- en plofkraken groot. Een gebouw kan instorten of in brand vliegen, of een explosief kan achterblijven. Ook voelen veel bewoners zich niet meer veilig in de buurt van een bank of geldautomaat waar diefstallen hebben plaatsgevonden, aldus het OM. Voor winkeliers is de impact van de kraken op het bedrijf groot. Zij kunnen zich bovendien amper beschermen tegen dit soort criminaliteit.

Detailhandel Nederland is blij met de verhoogde eisen. “Nu ook de pakkans verhogen”, zegt de brancheorganisatie voor winkeliers in een reactie aan persbureau ANP, “zodat daders weten dat ze hun straf niet ontlopen.”