‘Gall & Gall heeft bonden gepasseerd’

Slijterijketen Werknemers van Gall & Gall zouden tot en met 2020 een loonsverhoging van 2 procent krijgen. Maar de nieuwe ondernemingsraad is niet blij.

De nieuwe ondernemingsraad wil af van de gemaakte afspraken met de directie. Foto Lex van Lieshout/ANP

Na vijf jaar wachten op een nieuwe cao was voor Job Feith, voorzitter van de ondernemingsraad van Gall & Gall, de maat vol. De winkelmanager had in die periode meerdere keren bij de vakbond aangeklopt, in een poging de FNV tot actie te bewegen. Het wordt tijd voor nieuwe arbeidsvoorwaarden, zei hij dan. „Tijd dat er geld bijkomt voor onze mensen.”

Toen zo’n akkoord uitbleef, besloten Feith en zijn collega’s van de ondernemingsraad daarom zelf maar met Gall & Gall in gesprek te gaan. Ze kwamen dit voorjaar tot een akkoord, een ‘arbeidsvoorwaardenregeling’ (AVR). Bij Action en Jumbo werden de bonden onlangs op vergelijkbare wijze buitenspel gezet.

Afgesproken werd dat de pakweg 1.200 werknemers tot en met 2020 jaarlijks een loonsverhoging van 2 procent krijgen. Meer dan in de oude cao was afgesproken, en meer ook dan het personeel er de afgelopen jaren op vooruitging. Een resultaat waar je best trots op mag zijn, vindt Feith, die tevens de slijterij in het Utrechtse winkelcentrum Hoog Catharijne leidt.

Zijn opvolgers zien dat anders. Op 1 mei treedt bij Gall & Gall een nieuwe ondernemingsraad aan, die voor de meerderheid bestaat uit FNV-leden. Zij vinden het maar niets dat het bedrijf de vakbonden bij de onderhandelingen heeft gepasseerd en willen af van de afspraken die hun voorgangers met de directie hebben gemaakt. Ook bestaat bij FNV de angst dat de slijterij een proef is en dat moederbedrijf Ahold hetzelfde trucje daarna bij andere dochters herhaalt. Volgens een woordvoerder van het bedrijf is daarvan geen sprake.

De hoop van de tegenstanders is gevestigd op de peiling die de ondernemingsraad houdt onder werknemers. Deze woensdagavond wordt de uitslag bekend. Als die negatief is, gaat de overeenkomst van tafel en kunnen zij zelf over nieuwe arbeidsvoorwaarden onderhandelen.

Het voornaamste bezwaar van de toekomstige leden is dat de ondernemingsraad bestaat uit werknemers. Zij moeten aan de onderhandelingstafel in conclaaf hun baas. „Wij zien in de onderhandelingen plek voor de vakbond, omdat die onafhankelijk is”, zegt Stef van der Werf, één van de FNV-leden die vanaf volgende maand deel uitmaakt van het orgaan.

Bovendien hebben vakbonden meer verstand van zaken over arbeidsvoorwaarden, aldus de manager van een Amsterdamse vestiging van Gall & Gall. „Zij hebben ook een beeld van de hele sector. Ik heb die diepgaande kennis niet. Dan ga ik daar ook niet over onderhandelen. Daar wil ik een expert bij.”

‘Heel gekke gang van zaken’

Frustratie is er ook over de manier waarop de AVR tot stand kwam. Tot tweemaal toe hield FNV een peiling waaruit bleek dat werknemers graag een nieuwe cao wilden. Maar toen de bond die resultaten kwam toelichten op het hoofdkantoor kreeg de delegatie plots te horen dat de voorkeur uitging naar een akkoord met de ondernemingsraad. Omdat werknemers de organisatie goed kennen.

„Wij vonden dat een heel gekke gang van zaken”, zegt Van der Werf. Daarom besloten hij en drie andere leden van FNV zich kandidaat te stellen voor de achtkoppige ondernemingsraad en zich tijdens de campagne actief uit te spreken tegen de nieuwe arbeidsvoorwaarden. Alle vier werden ze gekozen. Een ander toekomstig lid voerde minder hard campagne, maar geeft eveneens de voorkeur aan een cao boven een AVR, zegt hij.

De lezing dat de FNV de afgelopen jaren nauwelijks iets heeft gedaan voor werknemers van Gall & Gall, bestrijdt Van der Werf overigens. Hij wijst erop dat het personeel de afgelopen jaren tweemaal 1,5 procent loonsverhoging heeft gekregen, beide keren kort na een bijeenkomst van FNV. Volgens Feith is die verhoging juist aan de ondernemingsraad te danken.

Voor de huidige voorzitter was het offensief vanuit FNV aanleiding om na 25 jaar zijn lidmaatschap op te zeggen. Hij vindt het „niet heel netjes” hoe de bond met de situatie omgaat, zegt hij. „Ik vind het jammer dat er nu zo’n strijd is. Dat ze oproepen om vooral tegen te stemmen. Dan denk ik: had dan eerder iets gedaan.”