Opinie

Den Haag, hou je rug eens recht voor Zeeland

Na eerdere krimp is de verhuizing van de marinierskazerne naar Vlissingen van groot belang voor de provincie, schrijven en .
Oefening van het Korps Mariniers op het badstrand van Vlissingen in 2013, nadat het ministerie van Defensie besloot de kazerne van Doorn naar Vlissingen te verplaatsen. Foto Evert-Jan Daniels/ANP

‘Dat jullie niet naar Rwanda wilden verhuizen was begrijpelijk, maar Zeeland?”. De discussie over de voorgenomen verhuizing van de marinierskazerne van Doorn naar Vlissingen doet ons steeds meer denken aan de reactie van onze Amsterdamse vrienden, ruim tien jaar geleden. Onze keuze om geen onderzoek in Afrika te gaan doen, maar te helpen aan de opbouw van het nieuwe University College in Middelburg was toen puur professioneel – dat het in Zeeland was, namen wij op de koop toe.

Nu weten wij dat je maar een lentemorgen hoeft te fietsen over de bloemdijken in de Zak van Zuid-Beveland, met je kinderen zeekraal te plukken op de schorren, of een nazomeravond aan te schuiven bij festival Film by the Sea om voorgoed van zulke Randstedelijke vooroordelen te genezen.

'Niet onomkeerbaar’

Minder goed te begrijpen is de weinig rechte rug van Den Haag, dat laat weten dat het verhuisplan „niet onomkeerbaar” is, nu mariniers ontslag lijken te nemen omdat hun partners er geen werk zouden kunnen vinden. Het echte Zeeland lijkt zo slecht gekend en, nog erger, zo weinig gehoord.

Zeeland is meer dan Zoutelande, zeekraal en zonsondergangen.

Dat echte Zeeland is meer dan Zoutelande, zeekraal en zonsondergangen. Hier wonen en werken mensen die dag in dag uit laten zien hoe juist aan de randen van ons land innovatie plaatsvindt. De onderwijsvernieuwing die wij in het middeleeuwse stadhuis van Middelburg kunnen bieden aan 600 geselecteerde studenten was nooit binnen een van de bestaande, logge instituties van de grond gekomen. Zulke vernieuwing zie je ook in de landbouw, de industrie en de zorg.

Lees ook: Korps Mariniers slinkt door verhuizing

Des te gekker dat deze provincie alleen maar verder uit het zicht van Den Haag dreigt te verdwijnen. De trein naar de Randstad doet er inmiddels weer net zo lang over als in 1948. Bushaltes worden opgeheven, zwangere vrouwen mogen niet meer thuis bevallen en dorpsscholen moeten dicht. Vaak gaat het om de resultaten van nationaal beleid waarbij de uitwerking in een landelijk gebied simpelweg niet meetelt. Wie grotestadsproblemen heeft maar niet groot genoeg is om als grote stad in de statistieken mee te tellen, loopt veel geld en politieke aandacht mis.

Daarbij heeft het vertrek van Rijksdiensten (rechtbank, belastingdienst), zoals in de afgelopen decennia, een enorme uitwerking. „Wij zien in Zeeland alleen maar achterlichten, geen koplampen”, zei oud-Commissaris van de Koning Karla Peijs terecht. Haar enige succes op dit front was de belofte van de komst van de marinierskazerne – met banen, reuring, mensen die binnen de Zeeuwse schaal verschil kunnen maken.

Zeeuwse bescheidenheid

Dat in Den Haag nu ook deze toezegging ter discussie staat heeft ongetwijfeld te maken met de Zeeuwse bescheidenheid en berusting, in schril contrast met de manier waarop de Randstad zijn belangen voor het voetlicht weet te brengen. Van de regiogelden (950 miljoen) die Den Haag te besteden heeft vroeg Zeeland onlangs – na bescheiden begroten – 90 miljoen. Dat werd 35 miljoen, simpelweg veel te weinig voor de sociale en economische uitdagingen in deze provincie: bevolkingskrimp, een kerncentrale die aan het eind van zijn levensduur is, een zwaar vervuild industrieterrein van fosforproducent Thermphos en morrende burgers in Zeeuws-Vlaanderen die het steeds onverkwikkelijker vinden dat je nog steeds tol moet betalen als je door de Westerscheldetunnel naar de rest van Nederland wilt..

Juist gezien al die andere uitdagingen is de komst van de kazerne naar Vlissingen van grote betekenis. Niet alleen materieel, vooral ook symbolisch. Niet alleen voor Zeeland, maar voor alle perifere gebieden in Nederland die te vaak het gevoel krijgen dat voor Den Haag ons land niet groter is dan de Randstad. Dat is dan ook het enige goede antwoord op de vraag waarom die kazerne hier moet komen: omdat Den Haag ook wel eens aan de Zeeuwen mag denken, ook al schreeuwen zij niet zo hard. Dat wilden wij toch, met wat nog rest van onze Amsterdamse bek, even meegeven.