Brieven

Brieven 25/4/2018

Letterenprijs

Kijk Ilja, Judith Herzberg!

De prestigieuze Prijs der Nederlandse Letteren is dit jaar toegekend aan Judith Herzberg. In NRC (21/4) staat: „Volgens de jury kan het werk van Herzberg zich meten met dat van Nobelprijswinnares Wislawa Szymborska.” In die jury zat vast niet Ilja Leonard Pfeijffer. Toen in 2016 het door hem samengestelde, 1.400 pagina’s dikke overzicht De Nederlandse poëzie van de twintigste en eenentwintigste eeuw in 1000 en enige gedichten verscheen, stond er in NRC van 16 november 2016 een kort interview van Arjen Fortuin met Pfeijffer. Gevraagd naar de opvallende afwezigheid van Judith Herzberg in die omvangrijke bundel verklaart Pfeijffer: „Bij Herzberg heb ik niets kunnen vinden wat ik goed genoeg vond.” Kwestie van smaken verschillen of van afgunst?

Kwetsbare ouderen

Een schizofreen bestaan

Over twee jaar behoor ik tot de groep 65-plussers (nu drie miljoen), van wie waarvan 94 procent nog thuis woont en 700.000 zeer kwetsbaar zijn, zo las ik in NRC (23/4). Nu behoor ik nog tot de groep die op het werk moet racen en rennen. Ik zou in sneltreinvaart moeten kunnen typen, van het ene vergaderhok naar het andere hoppen (het nieuwe werken!), moeten staan in de trein en op hoge hakken ronddribbelen om er überhaupt nog bij te mogen horen. Ik schrijf ‘zou’, omdat ik sinds kort niet meer werk. Deed ik dat wel, dan zou ik me in een continue staat van schizofrenie bevinden. Keihard werken en meedoen, maar tegelijk bijna behoren tot een groep waar een operatie soms meer kwaad dan goed doet.

Kwetsbare ouderen (2)

Therapeutisch nihilisme

‘Ouderen niet opereren is ineens bespreekbaar’, kopte NRC (23/4). Hoezo ‘ineens’? Sinds mensenheugenis wegen dokters de behandelopties af tegen wat een oud lichaam nog aankan. Sinds het begin van mijn opleiding heb ik talloze ouderen behandelingen niet laten ondergaan omdat het einde van het leven te nabij was. Tweede Kamerlid Corinne Ellemeet (GroenLinks) maakt de karikatuur compleet door te stellen dat artsen altijd in de behandelstand staan. Verderop zegt ze iets wat nóg minder juist is: „De keuze blijft altijd aan de oudere zelf. Als iemand geopereerd wil worden, dan moet dat kunnen.” Wat een onzin. In ons zorgsysteem kunnen patiënten nooit een behandeling afdwingen als die vanuit het oordeel van de arts medisch zinloos is, bijvoorbeeld vanwege verregaande ouderdom. Gelukkig komt het in dit opzicht vrijwel nooit tot een conflict, omdat artsen en verpleegkundigen hebben geleerd hierover met patiënten in gesprek te gaan. Aandacht voor gepaste zorg voor kwetsbare ouderen is een groot goed. Maar net zo goed als overbehandeling ligt ook therapeutisch nihilisme op de loer. ‘O, die is al zo oud … lekker laten liggen’, is een even groot gevaar als overbehandeling. Misschien kunnen artsen inderdaad nóg beter opgeleid worden om zulke moeilijke keuzes te maken, maar om ons weg te zetten als een stelletje behandelfundamentalisten doet de werkelijkheid geen recht.


arts, int. geneeskunde

Natuurbehoud

Voorkom een stille lente

Verzuring maakt de hei steeds stiller, schreef NRC (20/4). Het duurt niet lang meer of Rachel Carson, onderzoeker van effecten van gif op dieren, planten en mensen, en schrijfster van Silent Spring (1962) krijgt gelijk: „There was a strange stillness. The birds, for example – where had they gone? Many people spoke of them, puzzled and disturbed. […] No witchcraft, no enemy action had silenced the rebirth of new life in this stricken world. The people had done it themselves.” Het is hoog tijd dat de overheid passende maatregelen neemt om de stille lente te voorkomen.


    • Yvo Smulders
    • Lowie Gilissen
    • Han van Kleef
    • Anke Brandenburg